DOLAR 32,5189 -0.1%
EURO 34,8682 -0.11%
ALTIN 2.429,560,01
BITCOIN 2158749-0,12%
İstanbul
°

04:36

İMSAK'A KALAN SÜRE

Ankara-Avrupa bağlarında “al-ver” dönemi geliyor, Dünyadan Haberler

Ankara-Avrupa bağlarında “al-ver” dönemi geliyor

ABONE OL
Aralık 2, 2023 17:30
Ankara-Avrupa bağlarında “al-ver” dönemi geliyor, Dünyadan Haberler
0

BEĞENDİM

ABONE OL

Recep Tayyip Erdoğan’ın Cumhurbaşkanlığı seçimini ikinci cinste kazanarak yine misyona seçilmesinin akabinde Avrupa-Türkiye ilişkilerinin hangi istikamette ilerleyeceği merak konusu olmaya başladı. Kulislerde “Ankara yeni devirde bedeller Avrupa tarafı mi iletecek, yoksa Avrupa’dan adım adım koparak al-ver bağlantısına dayalı pragmatik bir yol mu seçecek” sorusu soruluyor.

Birçok Avrupa ülkesinin devletinin ya da hükümetinin lideri Cumhurbaşkanlığı seçiminin ikinci çeşit sonuçları şimdi daha tam katılaşmadan toplumsal medya hesapları Cumhurbaşkanı Erdoğan’a “işbirliği” isteği dolu tebrik iletileri yollamaya başladı. Bu iletilerin birçoklarının “güvenlik” tonlu olması gözlerden kaçmadı. Birinci mesajı tebrik, Erdoğan’ı “tartışmasız seçim zaferi”nden dolayı kutlayan Macaristan Başbakanı Viktor Orban’dan geldi.

Macron ve Scholz’dan “ilerleyelim” mesajı

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron da Fransızca ve Türkçe yayımladığı iletisinde “Fransa ve Türkiye’nin birlikte göğüs germesi gereken sınamalar var. Akdeniz, Avro-Atlantik İttifakımızın geleceği, Avrupa’nın yine barışa kavuşması. Yine seçileni kutlayan Cumhurbaşkanı Erdoğan ile birlikte yola devam” tabirlerini kullandı. Almanya Başbakanı Olaf Scholz, “Almanya ve Türkiye yakın ortak ve müttefiklerdir, halklarımız ve ekonomilerimiz derinden iç içe geçmiştir. Lider Erdoğan’ı koruyorum, ortak programımızı yeni bir ivmeyle, bir arada ilerletmek istiyoruz” bildirisini yolladı.

Ankara-Avrupa bağlarında “al-ver” dönemi geliyor, Dünyadan Haberler
Türkiye Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Fransa Cumhurbaşkanı Macron Fotoğraf: Adem ALTAN ve Ludovic Marin/çeşitli kaynaklar/AFP

Birleşik Krallık Başbakanı Rishi Sunak, “NATO müttefikleri olarak ticaretin geliştirilmesinden güvenlik tehditleriyle uğraşa kadar ülkelerimizin ortasındaki güçlü işbirliğini sürdürmeyi sabırsızlıkla bekliyorum” tabirlerine yer verdi. İtalya Başbakanı Giorgia Meloni ise “İtalya ve Türkiye, müttefiktirler ve Akdeniz’de ve dünyada değerli sorumluluklar paylaşmaktadırlar. Birlikte, halklarımız, büyüme ve küresel istikrar için daha fazlasını yapabilir” vurgusunda bulundu.

Hollanda Başbakanı Mark Rutte, “Dost ve müttefiklerle birlikte Hollanda ve Türkiye münasebetlerimizi ve çalışmalarını dört gözle bekliyorum” bildirisini paylaştı. Ukrayna Devlet Lideri Volodimir Zelenskiy, toplu paylaşımdan Türkçe olarak yayımladığı iletide “Avrupa’nın güvenliği ve istikrarı için işbirliğimizin yaratılmasını ve ülkelerimizin kullanılabilirliğine katkıda bulunmamızın daha da korunmasını sağladı” dedi. Kıbrıs Cumhuriyeti Lideri Nikos Hristodulides, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ı kutlayarak “Kıbrıs görüşmelerinin 2017’de Crans Montana’da kaldığı yerden devamına hazır olduğu” bildirisi gönderildi.

NATO üyelik perspektifi nedeniyle son aylarda Ankara ile kriz yaşayan İsveç’in Başbakanı Ulf Kristersson, tebrik iletisinde “Ortak geleceğimize yönelik bir görünümdür” vurgusu yaparken NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg, “Birlikte kalmayı sürdürerek temmuzdaki NATO Tepesi’ne hazırlanmayı sabırsızlıkla beklemede değerlendirmesinde” bulundu .

AB kurumları da yeni Erdoğan idaresiyle işbirliği iletileri verdi. Avrupa Kurulu Lideri von der Leyen, “Halklarımızın ayrılacakları biçimsel olarak ilerlemek için çalışmak hem Türkiye hem AB için ehemmiyet yapılacağını” bildirisini paylaştı. AB Dış İlgiler Üyesi ve Güvenlik Siyaseti Yüksek Temsilcisi Josep Borrell ve Avrupa Komitesinin Genişlemeden Sorumlu Oliver Varhelyi tarafından yapılan ortak inceleme, AB’nin “İnsan hakları, mantık, memleketler arası hukuk ve bölgesel istikrar tutarlılıkları ortak refah ve istikrar için sağlayan bir bağlantıya gerçek ilerlemenin emeliyle Türkiye ile birlikte çalışmaya hazır olduğu” kaydedildi.

Soğuk periyot öngörüsü

Ancak bu işbirliği bildirilerine göre kullanılan yeni periyotta Avrupa-Türkiye bağlarında soğuk bir devir öngörülüyor.

Strasbourg Üniversitesi Türk Etüdleri Kısım Lideri ve siyaset bilimci Prof. Dr. Samim Akgönül, “Yeni Erdoğan periyodu münasebetlerin sertleşeceği bir devir olacak, çünkü Erdoğan hiç yoktu kadar sağda bir işbirliği yaptı. İki çok milliyetçi parti ve iki radikal islamcı parti esasen liberalleri yeterlice AKP’yi daha iyi da Batı zıddı bir çizgiye itecektir.Bilhassa NATO konusunda Rusya sınırına varmak artık kaçınılmaz” değerlendirmesini yaptı.

Yeni periyoda karşın Türk dış siyasetinde değişim beklemeyen Fransız Memleketler arası Stratejik Bağlantılar Enstitüsü (IRIS) Türkiye uzmanı Didier Billion ise “Erdoğan’ın güvenlik konusunda ülkenin esas teminatı olan NATO’yu terk etmek üzere bir hedefe yok” görüşünde.

Ankara-Avrupa bağlarında “al-ver” dönemi geliyor, Dünyadan Haberler
Fotoğraf: Reuters/F. Lenoir

AB ile al-ver bağlantısına doğru

Ankara’nın AB ile üyelik planı münasebeti aslında pratikte sonlanmış durumda. Avrupa’da çok sağcı ve Avrupa şartlarının yüklendiği bir devirde Avrupa politikleri de Türkiye’nin üyelik perspektifini ihtimamla uyarmaya çalışıyor.

Konu, Avrupa Parlamentosu (AP) tarafından da bloke edilmiş halde. AP, gümrük birliğinin güncellenmesi ya da vize serbestisi kapsamında mevzuları dahi Türkiye’de demokrasi, insan hakları ve hukuk kurallarına bağlılığın ilerleme şartlarına dayanıyordu. Bu alanlarda yakın gelecekte ilerleme beklenmiyor.

AB buna karşılık sığınmacılar, sistemsiz göç ya da terörle çaba içinde ayrıntılarda işbirliği istiyor. Bunun da iki tarafı “al-ver” olarak tanımlanabilecek yeni bir ilgiye sürükleyebileceği iddia ediliyor.

Bu ortada Türkiye’deki yeni dönem fırsat bilen kimi Avrupalı ​​çok sağcı ve Hıristiyan Demokrat çevreler Ankara ile esasen taleplerde bulunan askeri görüşmelerin resmen durdurulmasını talep etmeye başladı.

Avrupa Kurulu bilmecesi

Türkiye, üyesi olduğu Avrupa Kurulu cephesinde de sıkışmış durumda. Ankara, bir Avrupa Kurulu organı olan AİHM’nin Osman Kavala ve Selahattin Demirtaş’ın kararlarını uygulamadığı gelecek aylardan bazı yaptırımlarla yüzleşebilir. Türkiye, Avrupa Kurulunun raporlanmasından raporlama ve tutarlılıklarını tam olarak yerine getirmediği Avrupa Kurulu Parlamento Meclisi’nin kontrol süreci de söz konusu.

Avrupa Kurulu Türkiye’nin düzenli planında “Avrupalı” kimlik açısından Ankara için oluşturulan yapıya sahiptir. Bu saklanmanın sonlanması Avrupa ailesinden büsbütün kopma manasına geliyor. Strasbourg merkezli Avrupa Kurulu “değerler Avrupası”nı temsil ediyor. Tüm AB üyesi devletlere ek olarak, AB üyesi olmayan tüm Avrupa devletleri de Avrupa Kurulu’na üye oluyorlar.

Ankara-Avrupa bağlarında “al-ver” dönemi geliyor, Dünyadan Haberler
Türkiye, Kavala’nın tutukluluğu nedeniyle Avrupa Kurulu’nun kontrolleri girmişti Fotoğraf: DW

Türkiye ve Avrupa Siyasi Topluluğu

Bu kapsamda geçen yıl Fransa’nın bölümleri üzerinde bölünmüş Avrupa Siyasi Topluluğu (ASP) isimli bir diyalog ve işbirliği platformu bulunmaktadır. Enformel bir yapıya sahip bu oluşum, birinci önderler doruğunu geçen yıl Çekya’nın başşehri Prag’da gerçekleştirmişti. Daha çok güç, jeostratejik sorun, siber güvenlik ve altyapı şeklinde bahislerin ele alındığı ASP’nin ikinci önderleri 1 Haziran Perşembe günü Moldova’nın başşehri Kişinev’de yapılacak.

Prag tepesine katılan Cumhurbaşkanı Erdoğan, Kişinev’e de bekleniyor. ASP devletinin bünyesinde hiçbir şey olmasa da bu kulüpte kalabilmek için Avrupa Kurulu üyesi, yani büyük Avrupa üyelerinin mensubu olması gerekiyor.

Tüm göstergeler Türkiye’nin yeni devirde Avrupa ile kurumsal bağlarının jeostratejik planı NATO çerçevesinde, sistematik planda ise Avrupa Kurulu cephesinde ağırlaşacağına işaret ediyor. Avrupa ülkelerinin hükümetlerinin bölgedeki favori aktörleri Ankara ile ikili bağları anlatmak istediklerine dair bildiriler yolluyor.

DW Türkçe’ye VPN ile nasıl ulaşılabilirim?

En az 10 karakter gerekli
Gönderdiğiniz yorum moderasyon ekibi tarafından incelendikten sonra yayınlanacaktır.


HIZLI YORUM YAP
300x250r
300x250r