DOLAR 32,5728 0.14%
EURO 34,9336 0.71%
ALTIN 2.436,230,16
BITCOIN 21760530,53%
İstanbul
°

04:36

İMSAK'A KALAN SÜRE

Baerbock’tan Türkiye-Yunanistan kriz diplomasisi çizgisinde, Dünyadan Haberler

Baerbock’tan Türkiye-Yunanistan kriz diplomasisi çizgisinde

ABONE OL
Kasım 10, 2023 05:36
Baerbock’tan Türkiye-Yunanistan kriz diplomasisi çizgisinde, Dünyadan Haberler
0

BEĞENDİM

ABONE OL

Dışişleri Bakanı Annalena Baerbock, koronavirüse yakalanması nedeniyle Haziran ayında Almanya’yı iptal etmek zorunda kaldı. Türkiye ziyaretini bugün gerçekleştiriyor.

Yeşiller partili siyasetçi, Türkiye’ye ilk resmi ziyareti öncesinde Yunanistan’da temaslarda bulunacak. Baerbock, Başbakan Kiryakos Mitsotakis ve Yunan mevkidaşı Nikos Dendias ile görüşmelerinin ardından İstanbul’a Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu ile bir ortaya çıkma gelecek.

Türk-Yunan münasebetleri ile Doğu Akdeniz ve Ege’de yaşanan gerginlik, Baerbock’un Çavuşoğlu ile yapacağı görüşmenin en değerli gündem hususları ortada. Alman Dışişleri Bakanı’nın iptal edilmesi 10 Haziran’daki ziyaret öncesinde Türkiye ve Yunanistan’a “sorunları diyalogla çözülme” davetleri yapılmıştı. Lakin ortadan geçen vakitte tansiyon daha da tırmandı.

Doğu Akdeniz ve Ege’de sular yine ısınıyor

Türkiye iç siyasette seçim havasına girerken Doğu Akdeniz ve Ege’de 2020 yazında askeri çatışma noktasında tırmanan tansiyonun bu yaz yine patlak çıkışı ve suların tekrar ısınması muhtemel.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Yunanistan Başbakanı Mitsotakis ile köprüleri büsbütün atarak kendisiyle bir daha görüşmeyeceğini ilan etmişti. Erdoğan, Ege’de Efes-2022 tatbikatında da çok sert bildiriler verdi, Kurtuluş Savaşı’na gönderme yaparak, “Yunanistan’ı bildiğimiz bir asır önceden olduğu üzere, pişmanlıkla sonuçlanacak hayallerden, telaffuzlardan ve aksiyonlardan uzak durumda, aklını almak konusunda tekrar ikaz yapıyoruz . Kendine jel” miktarı kullanıldı.

Baerbock’tan Türkiye-Yunanistan kriz diplomasisi çizgisinde, Dünyadan Haberler
Erdoğan Ege-2022 tatbikatında Yunanistan’a sert bildiriler verdi.Fotoğraf: Mustafa Kamaci/AA/picture Alliance

Dışişleri Bakanı Çavuşoğlu da Ege’deki Yunan adalarının silahlandırılmasından vazgeçilmemesi durumunda, adaların faaliyetlerinin tartışmaya açılması onu fırsatta yineledi. Erdoğan’ın siyasi müttefiki MHP başkanı Devlet Bahçeli’nin toplumsal medya hesabından paylaştığı, Doğu Ege’deki Yunan adaları ve Girit’i Türk toprakları olarak harita gösterilirken, Türkiye’nin Ege’deki niyetleriyle ilgili soru işaretlerini daha da artırdı.

Ege adaları dışında “geliyorum” diyen bir diğer kriz, Doğu Akdeniz’deki hidrokarbon kaynakları. Türkiye’nin bölgedeki sondaj bolluğu yine de raporları Berlin’de telaşla izlenirken ziyaretin belgelenmesi öncesinde Güç ve Alışılmış Kaynaklar Bakanı Fatih Dönmez Çarşamba günü, yeni sondaj gemisi Abdülhamid Han’ın 9 Ağustos’ta Mersin’den “yeni görevi yerine” gönderileceğini ilan edecek. Öncesinde Cumhurbaşkanı Yardımcısı Fuat Oktay, Kuzey Kıbrıs’ı ziyareti sırasında bu görevinin yerini Doğu Akdeniz olarak ilan etmişti.

Almanya yeniden arabuluculuk yapabilir mi?

Ancak bir kriz durumunda Almanya, 2020’de devrin Başbakanı Angela Merkel’in giriştiği faal arabuluculuk rolüne soyunur mu, kuşkulu. Bunda bir yanda uzun yıllara dayalı titiz diplomasi sonucu Erdoğan ile özel bir bağ kuran Merkel’in eksikliğinin, diğer yanda Atina’da Almanya’ya karşı biriken hayal kırıklıklarının hissi var.
Son yıllarda küresel uçakta Amerika Birleşik Devletleri (ABD), ve Avrupa Birliği (AB) uçağında Fransa ile siyasi ve askeri iş birliğini son derece süratli bir formda geliştirerek Yunanistan’ın başkentilik düzeyine destekledi. Almanya’nın klasik itidalli ve ihtiyatlı diplomasisi, Türkiye’ye karşı şartsız kuralsız tam takviye talep eden Yunanistan’da hayal olarak üretiliyor. Örneğin Türkiye’nin Ege’deki adaların aşırı derecede sorgulayan açıklamalarına Fransa’dan kınama iletisi gelirken Almanya’nın, Türkiye’nin açıklamalarını eleştirmekle birlikte kınama sözünden kaçınması Atina’da ayrılmasızlık yarattı.

Aynı biçimde Almanya’nın Türkiye’ye denizaltı teslimatı planlarını durdurması istikametinde Atina’nın yıllardır ona fırsatta lisana teklif ettiği talep de Berlin’de karşılık bulmadı. Kaldı ki, Baerbock’un mensubu Yeşiller partisi, Aralık 2021’de iktidara gelmeden önce Türkiye’ye ait denizaltılar dahil silah satışı ve teslimatın durdurulmasının taleplerinde başı çekiyordu.

Baerbock’tan Türkiye-Yunanistan kriz diplomasisi çizgisinde, Dünyadan Haberler
Dönemin Almanya Başbakanı Merkel, Ekim ayında İstanbul’da Erdoğan ile görüşmüştü.Fotoğraf: Türkiye Cumhurbaşkanlığı/AP/picture Alliance

“Vazgeçilmez partner” ve “özel bağlar”

Baerbock, resmi ziyareti öncesinde Türkiye’yi Almanya için “vazgeçilmez bir ortak” olarak nitelendirerek, Almanya’da yaşayan dünya çapında Türk’e atıfla, iki ülkenin diğer hiçbir ülkeyle olmayan özel bağlarına bağlı olarak bulunduğunu tabir etti. Baerbock, yeniden bu özel bağlara işaret ederek iki ülke orta yolların daha da kırılmasına izin verilemeyeceğini vurguladı.

Türkiye’de giderek otoriterleşen iç siyasi yapı, insan hakları ihlalleri, Ankara’nın Avrupa pahaları ve ortak siyasetinden giderek uzaklaşma, demokrasi, hukuk devleti ve yargının bağımsızlığında gerileme Berlin’de tasayla izleniyor. Baerbock, Çavuşoğlu ile yaptığı görüşmede, “temelden farklılıkların yer aldığı” bahislerin da geleceğimizi gösterdiğini söyledi. Alman Dışişleri Bakanlığı somut olarak, Türkiye’nin “Suriye’nin kuzeyine askeri düzenleme planları, insan haklarının işleyişi, Türkiye’nin Avrupa Kurulu üyesi olarak yükümlülükleri” bahislerini açıkladı.

Erdoğan’a üçlü fotoğraf eleştirisi

Türkiye’nin AB’den uzaklaşırken Rusya ve İran şeklindeki ülkelerle yakın bağ içinde olması Berlin’de değişiklikler yaratıyor. Bu rahatsızlık son olarak, Baerbock’un Tahran’daki üçlü dorukta dikkat çektirilen fotoğrafa eleştiriyle gündeme geldi.

Erdoğan, İran Cumhurbaşkanı İbrahim Reisi ve Rusya Devlet Lideri Vladimir Putin’in el ele gülümseyerek çektiği fotoğraf hakkında konuşan Baerbock, “Türkiye Cumhurbaşkanı’nın bu fotoğrafta yer alması, gerektiğinde söylemek gerekirse, bir sınavadır” dedi, Türkiye’nin Rusya’ya karşı Ukrayna’ya Alman Bakan, askeri takviyelerin bir araya getirildiğini hatırlatarak, “Bir NATO üyesi olarak bu tabloyu kullanabileceğini” söyledi.

NATO ve Avrupa’nın yeni güvenlik mimarisi

Türkiye’nin İsveç ve Finlandiya’nın NATO üyeliklerini veto tehdidi, Ukrayna savaşı sonrasında ortaya çıkan yeni tehdit algılarına karşı Avrupa’da şekillendirilmeye çalışılan yeni güvenlik mimarisini de yakından ilgilendiriyor. Türkiye, gerek NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg’in liderliğinde İsveç ve bölgelerdeki görüşmelerde diğer ülkelerle yapılan görüşmeler sonucu Madrid Tepesi’nde iki ülkenin üyeliklerine yeşil ışık yakmıştı. Lakin Tepe’de imzalanan belgeyi kayıt için “onay” değil, yalnızca bir “davet” olarak nitelendiren Erdoğan, tahminen uzun yıllar sürecek üyelik sürecinde veto kozunu baskı aracı olarak kullanmaya devam edecekleri göstermiş oldu.

Baerbock’tan Türkiye-Yunanistan kriz diplomasisi çizgisinde, Dünyadan Haberler
Türkiye’nin yeşil ışık yakmasının akabinde Madrid’deki NATO doruğunda İsveç ve resmi olarak resmi üyelere davet edildi.Fotoğraf: Bernat Armangue/AP/picture Alliance

Almanya ise İsveç ve Finlandiya’nın NATO’ya üye olana en güçlü özelliklere sahip olanları. İstanbul’daki görüşmede de Baerbock’un bu dayanağının tekrar vurgulanması ve Türkiye’nin İttifak’ı gidecek adımlardan uzak yerlerdeki ikazını yinelemesi bekleniyor.

“PKK ve FETÖ’ye destek veriyoruz”

Türkiye’nin veto sürecinin öne çıktığı “PKK ve uzantıları ile FETÖ’ye destek” konusu Almanya ile münasebetleri de ilgilendiriyor. Erdoğan NATO krizi açıklamalarında açıklamalarda “terör tesislerine takviye veren” Avrupa ülkelerinin ortasında Almanya’nın özelliklerini da sıklıkla anlattı. ise PKK’yı terör örgütü olarak incelemekla birlikte Gülen’in yapılanması Berlin’in Almanya’daki terör planları listesinde yer almıyor. Erdoğan’ın NATO sathına yaymaya çalıştığı bu siyaset sonucu Almanya’ya yönelik “teröre destek” ve “Türkiye’ye geri dönüş” baskılarının artması da gündeme gelebilir.

Öte yandan Alman güvenliğinin Türkiye’de siyasilerin takibata maruz kalması Berlin-Ankara çizgisinde sorun yaratmayı sürdürüyor. Alman Dışişleri Bakanlığı’nın Sol Parti’nin bu ay meclise önerdiği soru önerigesine göre karşılığa ayrılan, Haziran ayı başı prestijiyle 55 Alman vatandaşı Türkiye’de tutuklu bulunuyor. 27 Alman vatandaşına Türkiye’den çıkış yasağı konduğu, bu yıl içinde dört Alman vatandaşının da göçüne girişine izin verilmediği yer aldı. Alman Federal Emniyet Teşkilatı’nın Ocak-Temmuz periyodunda Türkiye kaynaklı 214 Interpol incelemenu sürece dahil edildiği, bunlardan 204’ünün mağduriyet talebinin alındığı kaydedildi. Lakin yaprakların ne halde sonuçlandırıldığı üzere ayrıntılara yanıt alınamadı.

Silah ihracatı kısıtlamaları

Ankara ayrıyeten İsveç ve Finlandiya’dan talep ettiği silah ihracat kesintilerinin konusunu da NATO genelinde geçerli kılmayı hedefliyor. Türkiye’nin Suriye’ye operasyonları sonrasında 2019’da Almanya’nın da bulunduğu birçok AB ülkesi Türkiye’ye Suriye’de toplanan silah ve askeri malzeme satışına kısıtlama getirilmişti.

Ancak Alman hükümeti, bilhassa NATO krizi sırasında yaptığı açıklamalarda Türkiye’ye yönelik bir silah ambargosunun kelamının konusu olmadığını, ihracat kalemlerinin incelenmeye tabi olduğunu vurgulamaya itina gösterdi.

Suriye’ye operasyon

Alman hükümeti, Türkiye’nin Suriye’nin kuzey operasyon planlarına karşı verimli bu tür bir adımın bölgesel olarak daha da zorlaştırılacağı ve IŞİD’in tekrar güçlenmesine yol açabileceği tasasını taşıyor. Alman Dışişleri’nden yapılan açıklamada, “Türkiye hukuki güvenlik ilişkilerine bölgedeki bir güçlerin doğmasını engelleme sorumluluğuna da sahiptir” sözü kullanılmıştı. Baerbock’un Çavuşoğlu ile görüşmesi sırasında Almanya’nın kaygılarını bir kez daha gündeme getirmesi bekleniyor.

Türkiye’nin operasyon planlarına geçen hafta Tahran’da yapılan üçlü dorukta Rusya ve İran’dan da yeşil ışık yakılmamıştı, ancak bunun yerine telaffuz operasyonları artarak sürmüş, Dışişleri Bakanı Çavuşoğlu ve Cumhurbaşkanlığı sözcüsü İbrahim Kalın, “Kimseden çıkacağı” açıklamalarıyla dikkat çekmişti.

İnsan hakları, demokrasi ve Kavala

Baerbock’un ziyaretinde gündeme gelen bahisler ortasında “Türkiye’nin Avrupa Kurulu üyesi olarak yükümlülüklerini yerine getirmesi”, yani Osman Kavala söz konusu da bulunuyor.

Baerbock’tan Türkiye-Yunanistan kriz diplomasisi çizgisinde, Dünyadan Haberler
İş insanı ve insan haklarını savunan Osman Kavala 2017’den beri cezaevinde tutuluyor.Fotoğraf: Kerem Uzel/dpa/picture Alliance

2017’den bu yana hakkında bir karar vermekteyken standart Kavala hakkında Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) 2019’da ihlal kararı vermiş, lakin Ankara Kavala’yı hür bırakmayı reddederek iptal uygulamamıştı. Uzun süren diplomasi aktarımından ve yapılan davetlerden sonuç alınamaması üzerine Almanya’nın periyot başkanlığı periyodunda Avrupa Kurulu Bakanlar Komitesi Türkiye hakkında ihlal prosedürü başlatılmıştı.

AİHM, 11 Temmuz’da Türkiye’nin karara uymadığını teyit etti, yani Türkiye’nin Avrupa Kurulu üyesi olarak AİHM iptalna uymadığını yerine getirmediği tescillendi ve mümkün yaptırımların önü açıldı. Almanya’da Avrupa’dan Kavala konusunda Türkiye’ye yapılan siyasi baskının artması bekleniyor.

Kavala’nın yanı Türkiye’de demokrasi ve insan hakları, yargı bağımsızlığı ve hukuk hakları alanlarında yaşanan gerilemeler de Berlin’de kaygı yaratmayı sürdürüyor. Alman hükümeti Türk hükümetinin nezdinde yaptığı teşebbüslerin yanı sıra muhalefet ve sivil toplumla münasebetlerin katılmasına, demokrasi eforlarını desteklemeye özel ehemmiyet veriyor. Bu nedenle Alman üst düzey tavsiyelerin ziyaretlerinde sivil toplum ve tartışmalarla görüşmeler programa dahil edilerek gelenek haline geldi. Annalena Baerbock da İstanbul’da Çavuşoğlu ile toplantının ardından Cumartesi günü Ankara’ya katılım muhalefeti ve sivil toplum temsilcileriyle bir ortaya çıkacak gelecek, çalışmalarıyla ilgili bilgi alacak, yaşayacakları sıkıntıları dinleyecek.

En az 10 karakter gerekli
Gönderdiğiniz yorum moderasyon ekibi tarafından incelendikten sonra yayınlanacaktır.


HIZLI YORUM YAP
300x250r
300x250r