DOLAR 32,5732 0.17%
EURO 34,7499 0.23%
ALTIN 2.410,10-0,92
BITCOIN 21613450,23%
İstanbul
°

02:00

İMSAK'A KALAN SÜRE

Bankalar ve İktisat idaresi ortasındaki çatlak, Dünyadan Haberler

Bankalar ve İktisat idaresi ortasındaki çatlak

ABONE OL
Kasım 18, 2023 04:42
Bankalar ve İktisat idaresi ortasındaki çatlak, Dünyadan Haberler
0

BEĞENDİM

ABONE OL

İktidara yakın A Para televizyonu tarafından Ekim ayının son günü düzenlenen Finansın Geleceği Doruğu’na İş Bankası Genel Müdürü Hakan Aran’ın iktisat siyasetlerine yönelik tenkitleri damga vurdu.

Hazine ve Maliye Bakanı Nureddin Nebati’nin de bulunduğu salona hitabında Ortan, “Kredinin ucuza yayılmasına karşılık krediye erişim güçleşiyorsa bunun başka bir dini yok” dedi. Ortan, bir ülkedeki büyümeyi desteklerken, faizler indirilirken, diğer yanda bankaların kredi verme kapasitesinin harekete geçmesine tepki gösterdi.

Bankalar ve iktisat idaresi ortasında ayrı ayrı olan DW Türkçe’ye değerlendirmede kullanılan, para politikasındaki biçimlendirmelere dikkat edildi.

Kredi neden sorunu döngüsü?

Ekonomistlere göre, siyasi bedel ödeyeceği tasasıyla faiz siyasetinden geri adım atamayan hükümet, enflasyonu dizginlemek için kredi musluklarını kısmayı tercih etti. Lakin bu sefer de faaliyetler zora girdi.

Yaşanan sorunun kaçınılmaz olduğunu savunan ekonomist Güldem Atabay, “Yapay bir halde siyaset faizini düşürdükten sonra piyasa faizlerini de bu kadar çekmek için alınan makro ihtiyati boyunca eninde sonunda kredi dar boğazı yaratacaktı. O basamağa geldik” diye konuştu.

Bankalar ve İktisat idaresi ortasındaki çatlak, Dünyadan Haberler
Güldem AtabayFotoğraf: Privat

normalde faizler düştüğünde krediye erişimin kolaylaşmasının bekleneceğini kaydeden TOBB Türkiye Hazır giyim ve Konfeksiyon Sanayii Meclis Lideri Onur Fayat ise, “Bizde tam zıddı oldu. Siyaset faizi düşerken endüstricinin paraya daha güç yayıldığını, düşen faize buna karşılık daha az kredi vermeleri istikametinde talimatlar verdi” dedi.

Finansmana erişimin iyi bir şekilde güçlendiğini anlatan İstanbul Tüccarlar Kulübü Lideri İlker Önel de kadınların dayanacak gücü kalmadığı görüşünde.

Bakan Nebati’den yanıt

Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) bilgilerine göre 2022’nin dokuzuncu döneminde, önceki yıllardaki devrine kıyasla kapanan şirket sayıları yüzde 62,7 arttı. Önel, enflasyon yüzünden halkın satın alma gücü tükenmiş bir kredi hacminin daraltılmasının kapanan şirket sayısında artış tetiklediğini lisana dile getirdi. Önel ayrıyeten, artık uzun vadeli ve sabit faizli krediye erişemediklerini kaydederek, bunun iş yapma kapasitelerini olumsuz yönde etkilediğini belirtti.

Çarşamba günü başlayan Müsiad Expo 2022 fuarında iş dünyasından gelen tenkitlere karşılık veren Hazine ve Maliye Bakanı Nureddin Nebati, “Kredilerdeki söylemlerinizi doğru ve gerçek olarak kabul ediyoruz” dedi. Bakan Nebati, krediye erişim ve vadelerin kısa süreli kesilmesi halinde sıkıntıların “gelip geçici” olduğunu savundu.

Hükümet neyi amaçlıyor?

İktidar, büyümeyi sürdürmek amacıyla yüksek enflasyona karşılık Merkez Bankası’nı faizlerini düşürmeye zorluyor. Büyümenin göstergelerinden imalat sanayi satın alma takvimi (PMI), Ekim’de 46,4’e gerileyerek pandemiden bu yana en düşük seviyede geldi. İmalat sanayisinin sekiz üst üste daralıyor.

Ekonomistlere bağlı olarak, Ukrayna savaşının neden olduğu şok, “pandemi sonrası ihracat patlaması yaşanacak” diyerek boşaldı. Türkiye’nin en değerli pazarlarında talep daralınca fabrikalar durmaya başladı.

“Belki o kadar sert olmasa da pandemiyle emsal bir durum oldu” diyen Fayat, bilgilerin yavaşlamanın süreceğini işaret ettiğini kaydetti.

Bankalar ve İktisat idaresi ortasındaki çatlak, Dünyadan Haberler
Şeref FayatFotoğraf: Privat

Galatasaray Üniversitesi İktisat Kısmı Öğretim Üyesi Doçent Hekim Cet Özkaya’ya hükümete bağlı, pandemi devrinde biriken küresel masallara cevap vermek gaye üretimiyle artırıcı olarak verildi. Lakin talebin hiç kesilmeyeceğini kusurluydu.

“Küresel çapta iki yıl boyunca hayatta kalmış hane halkından talep geldi. Bu sanayimiz yaklaşık sekiz ay boyunca yüzde 10 civarında artışa ulaştı. Artık geldiğimiz yerde ise sanayi üretiminin azaldığını ve tükenebileceğinin devam edebileceğini.”

Enflasyon önlemi

Türkiye’de bir yılda yüzde 19’dan 83 buçuğa tırmanan enflasyon, yerli tükecinin alışveriş iştahını azalttı.

“Enflasyonun çok yüksek bir seviyede olması, faiz indirimlerine karşılık kredi düzeninin çalıştırılmaması parçalarını beraberinde getiriyor” diyen Ekonomist Arda Tunca’ya bağlı güç, yüksek enflasyonun önünde bu şekilde çalıştırılıyor.

Bankalar ve İktisat idaresi ortasındaki çatlak, Dünyadan Haberler
Arda TuncaFotoğraf: Emre Eser/Privat

Enflasyonla uğraşmak için kredi hacimlerinin daraltılmasının hakikaten kaydedilip uygulandığına, genel asıl soruna, aykırılıklarla iki siyasetin içinde ve anda iyileşebildiğinde.

Faiz siyasetinde çok ısrar eden modellerin burada dönemediğini söyleyen Tunca, “Merkez Bankası üzerinden uygulanan siyasetlerle buraya gelindi, artık bunu düzeltiyorum demek çok büyük siyasi risk” dedi.

Seçim hesabı mı yapılıyor?

Halihazırda döviz mevduatı kayıtlı limitleri aşan, gerçek faizin çok altında oranlardan kredi çekmeye çalışmakta zorlanıyor. Bankalara yönelik bu önlemle Hazine’ye aktarılan kaynak, yaklaşan seçimlerde gerçekleştiriliyor tez ediliyor.

“Bankaların borçlanması demek Hazine’ye uygun imkanlı borç vermeleri demek. Siyaset faizinin azaltılmasındaki gaye da Hazine’nin ucuza borçlanması” diyen Dr.

BDDK ve Merkez Bankası düzenlemelerini yapabilecek, yabancı para mevduatlarının yüzde 5’ine kadar harcamasını tutmak zorunda. Yeni para biriminden TL mevduat oranında yüzde 50’nin altında kayıtlı ek 2 puanlık daha fazla ödeme yapmak zorundalar. Ayrıyeten ihracat ve yatırım gayeli olmayan ticari kredi kullanımları durumunda, sağlanan kaynağın yüzde 30’u oranında nakit tutma kuralı bulunmaktadır.

Reel faizin çok altında getirisi sağlayan bu hizmetlerin satışıyla elde edilen gelirin hükümet için ucuz kaynak olduğunu kaydeden Atabay ise “İktidar kamu harcamalarıyla seçim yatırımı yapacak. Bu da ucuz finansman olarak çalıştırılıyor” ifadelerini kullandı.

Benzer bir görüşe sahip olan Tunca da, “Bir ülkeden çok açık biçimde seçim belirleniyor, diğer tarafta suçlanarak genel görünümde kredi açığın, piyasada nakit mevcut durumda gösteriliyor” dedi.

En az 10 karakter gerekli
Gönderdiğiniz yorum moderasyon ekibi tarafından incelendikten sonra yayınlanacaktır.


HIZLI YORUM YAP
300x250r
300x250r