DOLAR 32,5181 -0.09%
EURO 34,7987 -0.21%
ALTIN 2.423,48-0,26
BITCOIN 2158027-0,11%
İstanbul
20°

AZ BULUTLU

13:08

ÖĞLE'YE KALAN SÜRE

Çin’in Türkiye’deki ayak izi ne kadar büyük?, Dünyadan Haberler

Çin’in Türkiye’deki ayak izi ne kadar büyük?

ABONE OL
Kasım 17, 2023 20:06
Çin’in Türkiye’deki ayak izi ne kadar büyük?, Dünyadan Haberler
0

BEĞENDİM

ABONE OL

Almanya’nın Hamburg Limanı ödemelerinin bir kısmı Çin devleti denetimindeki Cosco’nun yaptırmayı istediğinin ortaya çıkması, Pekin yatırımlarını bir sefer daha tartışmaya açtı. Alman kamu yayın kuruluşları NDR ve WDR’nin geçen hafta yayınlanan haberlerine Başbakanlık, süre dahil olan altı bakanlığın itirazına karşılık satışı konusunda ısrarcı.

Peki Çin yatırımları tüm dünyada neden tartışma konusu ve Türkiye’de durum ne?

Çin Devlet Lideri Şi Cinping tarafından 2013’te ilan edilen Nesil ve Yol girişimi, Pekin’in milletlerarası arenada ayak izini büyütme çabasının en somut örnek olarak görülüyor. Çin, 2015 yılında bir hareket planı ile resmiyet kazanan girişimi kapsamında şu ana kadar 130’dan fazla ülkeyle çeşitli yatırım ve katılımcılık mutabakatları imzaladı.

Ancak bilhassa Asya ve Afrika’da kâr etmeyen mega projeler ve muğlak ihalelerle Nesil ve Yol, yıllar içinde seçkin bir hal aldı. Çin’in dış yatırımlarını genişleten, ülkelerin ortası bir ulaşım ve güç ağı kurma amacındaki girişimi, “yoksul ülkeleri borçlandırarak tuzağa düşürme aracı” olarak görülüyor.

Şi, geçen hafta tamamlanan Çin Komünist Partisinin 20’nci Ulusal Kongresi’nde “Çin hegemonya ve uzaktacılık peşinde değil” diyerek korkuları ortadan kalkarken, Sri Lanka’dan Kenya’ya geniş bir coğrafyadaki olumsuz olaylar üzerine Jenerasyon ve Yol ile rekabete giren G7 son bir yılda 600 milyar dolar, Avrupa Birliği ise 300 milyar Euro’luk iki başka bilim programı açıkladı.

Çin’in Türkiye’deki ayak izi ne kadar büyük?, Dünyadan Haberler
Fotoğraf: Costfoto/resim ittifakı

Çin’in Türkiye’deki yatırımlarını hacmi

Çin yatırımları küresel manada tartışmalarına neden oldu Pekin’in Türkiye’deki ayak izi o kadar büyük değil.

Türkiye, Çin ile Kasım 2015’te Jenerasyon ve Yol’a resmi katılım için bir mutabakat anlaşması imzaladı. Metin, 2017’de TBMM tarafından onaylanarak kişisel bilgilerine girdi. Jenerasyon ve Yol ile artan yatırım işine rağmen, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı bilgilerine göre Türkiye’deki toplam doğrudan yabancı yatırım stoğunun yalnızca yüzde 0,6’sı Çin sermayeli.

Bu manada Çin, 2002’den bu yana toplam 1 milyar doların biraz üzerindeki fiyatıyla, Türkiye’ye doğrudan yatırım yapan ülkeler listesinde Lübnan, Güney Kore ve İrlanda’nın akabinde 23’üncü basamakta yer alıyor. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre Çin, Türkiye’nin ithalatında birinci, ihracatta ise 17’inci sırada yer alıyor ve 2021’de toplam dış ticaret açığının yüzde 62’sinden tek sorumlusuydu.

En büyük yatırımlar neler?

Dış Ekonomik Münasebetler Konseyi (DEİK) raporlarına göre İstanbul’da Ambarlı liman tesisleri kapsamında faaliyet gösteren Kumport konteyner limanı, Türkiye’deki en büyük değişiklik Çin yatırımı pozisyonlarında.

İthal kömür yakıtlı Adana Yumurtalık’taki Hunutlu Termik Santralı bir diğeri büyük Çin yatırımı. Çin potansiyelinde yaklaşık 1,7 milyarlık yatırımın sermayesi sağlanıyor. İklim maksatlarıyla çelişkileri nedeniyle eleştirilen santral, yakın vakitte faaliyete geçti. İmali tamamlandığında Çin, yurt dışında artık yeni termik santral inşa etmeyeceğini açıklamıştı.

Çin’in Türkiye’deki ayak izi ne kadar büyük?, Dünyadan Haberler
Çinli Alibaba şirketi Trendyol’u satın almıştıFotoğraf: Fan Jiashan/Costfoto/picture Alliance

Çinli e-ticaret devi Alibaba, 728 milyonluk alışveriş sitesi Trendyol’u satın almıştı. Ayrıyeten Huawei, ZTE, Xiaomi şeklindeki telefon ürünlerinin de Türkiye’de yatırımları bulunuyor.

Çin’in bankacılıktaki yatırımları

Dünya piyasası pahası ve toplam varlıklar açısından en büyük bankası ICBC, Tekstilbank’ı satın alarak Mayıs 2015’te Türkiye pazarına girdi. Çin’in bir diğer büyük bankası Bank of China ise 2017’den beri Türkiye’de faaliyet gösteriyor.

Çinli sağlıklı, 1915 Çanakkale Köprüsü ve Hunutlu Termik Santrali projelerinin finansmanına katıldı. Ayrıyeten Çin liderliğinde kurulan Asya Altyapı Yatırım Bankası (AIIB) Tuz Gölü Doğalgaz Depolama Projesi’ne 600 milyon dolarlık finansman sağlandı. Bu, AIIB’nin bugüne kadar tek bir proje için ürettiği en büyük kaynak oldu.

Öte yandan İstanbul’daki Yavuz Sultan Selim Köprüsü ve Kuzey Marmara Otoyolu’nun yüzde 51’inin altı Çin şirketinden oluşan bir konsorsiyum satışının iptali, Türkiye’deki Pekin yatırımları açısından şu anda gelişme göstermiş durumda. 2019’da başlayan görüşmeler 2021’in ikinci yarısında bir mutabakat olmadan durduruldu.

En az 10 karakter gerekli
Gönderdiğiniz yorum moderasyon ekibi tarafından incelendikten sonra yayınlanacaktır.


HIZLI YORUM YAP
300x250r
300x250r