DOLAR 32,5614 0.13%
EURO 34,8678 0.57%
ALTIN 2.426,70-0,23
BITCOIN 21741011,52%
İstanbul
°

02:00

İMSAK'A KALAN SÜRE

Dokuz soruda yurt dışında 14 Mayıs seçimleri, Dünyadan Haberler

Dokuz soruda yurt dışında 14 Mayıs seçimleri

ABONE OL
Kasım 29, 2023 13:45
Dokuz soruda yurt dışında 14 Mayıs seçimleri, Dünyadan Haberler
0

BEĞENDİM

ABONE OL

Türkiye’de 14 Mayıs’ta Yüksek Seçim Konseyi’nin (YSK) yapılacak cumhurbaşkanı ve milletvekili seçimleri için yurt dışında kayıtlı seçmenlerin yurt dışından temsilciliklerde ve gümrük kapılarında oy kullanma Perşembe günü başlıyor. Yurt dışında en çok seçmenin yaşadığı Almanya’da YSK daha önceki 26 kentte oy kullanma sürecinin başlayacağı duyurusu da, Çarşamba akşamı DW Türkçe’ye bilgi veren Almanya Dışişleri Bakanlığı, yalnızca 16 kentte oy kullanma izni verildiğini açıkladı. Bu ve yurt dışı seçimlerine dair sonraki bilgileri sizler için derledik.

Yurt dışında hangi tarihlerde oy kullanılacak?

Yüksek Seçim Şurası’nın yaptığı dağılım, Türkiye’de 14 Mayıs’ta yapılan cumhurbaşkanı ve milletvekili seçimleri için yurt içi temsilciliklerde 27 Nisan Perşembe günü başlayan oy kullanmama 9 Mayıs akşamına kadar devam edecek.

Seçimlerde, 70’ten fazla ülkede yerleşik 5 binden fazla sandıkta oy verme yapılıyor. Oy kullanmadığı ve mühletleri seçmenin değiştirildiği ülkede değişiklik yapıldığı görülüyor. Oy verme örnekleri Almanya, Avusturya, Fransa ve Danimarka’daki kimi kentlerde 27 Nisan’da başlıyor.

Cumhurbaşkanlığı seçimlerinin ikinci cinse kalması halinde 20 yahut 21 Nisan’dan itibaren kimi tarzda kurulacak sandıklarda iki gün boyunca, bazılarında ise dört gün mühletince yurt dışı seçmenleri ikinci defa sandık başına gidecek.

Gümrük kapılarında ise 27 Nisan’da başlayan oy verme, 14 Mayıs’ta saat 17.00’de sona erecek. Cumhurbaşkanlığı seçiminin ikinci cinse kalması durumunda oy verme süreci 20 Mayıs’ta başlayacak. YSK kararına göre, 20 karayolu gümrük kapısı, 20 liman gümrük kapısı ve 9 liman gümrük kapısında 24 saat mühletle oy verilmektedir.

Yurt dışından kaç seçmen var mı?

YSK Lideri Ahmet Yener’in Nisan ayının ortasındaki dağılımının yurt içi ve dışında yaşayan seçmen sayısı toplamda 64 milyon 113 bin 941.

Bu seçmenin 3 milyon 416 bin 98’i yurt dışında yaşıyor. Üstelik yurt dışı seçmen, bütün seçmenlerin yüzde 5,3’ünden biraz fazlasına tekabül ediyor.

Yurt dışında yaşayan ve bu seçimlerde birinci sefer oy kullanacakları genç sayıları da YSK tarafından 277 bin 646 olarak açıklandı. Yurt dışında seçmenlerin 1 milyon 595 bin 158’ini bayan, 1 milyon 820 bin 940’ini ise erkek seçmenler oluşuyor.

Seçtiğiniz bölgelerde en yüksek ülke hangisiydi?

Yurt dışında yaşayan seçmenlerin yaşadığı en yüksek olduğu ülke Almanya. Ülkede 1 milyon 501 bin 152 seçmen bulunuyor.

2018’de yapılan cumhurbaşkanı ve milletvekili seçimlerine ait istatistiklere göre Almanya, İstanbul, Ankara, İzmir, Bursa, Antalya ve Adana’nın akabinde en çok seçmene sahip yedinci bölge pozisyonlarına sahip. Hasebiyle bilhassa başabaş beklenen 14 Mayıs seçimlerinin sonuçları Almanya’daki seçimin vereceği oylar büyük değer arz ediyor.

Seçmen sayısı bakımından yurt dışı seçimleri, 3 milyon 416 bin 118 ile İstanbul, Ankara ve İzmir’in akabinde teorik olarak dördüncü büyük seçim bölgesine sahip olması.

YSK, bu yılki seçimlerde Afganistan, Belarus, Brezilya, Estonya, Fas, Karadağ, Kore Cumhuriyeti, Libya, Litvanya, Malezya, Nijerya, Pakistan, Portekiz, Slovakya ve Tanzanya’da birinci kez sandık kurulacağını açıkladı.

Dokuz soruda yurt dışında 14 Mayıs seçimleri, Dünyadan Haberler
Almanya yurt dışı seçmen süreleri en yüksek olduğu ülkeFotoğraf: Picture Alliance/dpa/H. Kaiser

Bu ortada YSK, Sudan’da yaşanan dönemlerde kurulacak sandıkları iptal etti.

Almanya’da hangi kentlerde sandık kuruluyor?

Yurt dışında sandık teşkilatlanmış temsilciliklerin bölümleri en yüksek olduğu ve 1 milyon 501 bin 152 seçimin bulunduğu Almanya’da bu seçimlerde YSK’nın içerdiği bölümlerde toplam 26 kentte oy verme çoğunluğunun bölündüğü görülüyordu.

Ancak DW Türkçe’nin Çarşamba akşamı Almanya Dışişleri ve İçişleri Bakanlıklarından edindiği performans özellikleri, Almanya’da yalnızca 16 kentte sandık oluşumuna onay verdi. İçişleri Bakanlığı, birden fazla Türkiye’nin yurt dışı temsilcilikleri barındırma alanında olmak üzere yalnızca 16 kentte oy verme işlemi işleminin onaylandığını belirtti. Bakanlık tarafından verilen özelliklerin, bu kentlerin Berlin, Düsseldorf, Essen, Frankfurt, Münster, Hamburg, Hannover, Karlsruhe, Köln, Mainz, Münih, Nürnberg, Stuttgart, Aachen, Bremen ve Regensburg olduğu belirtildi.

DW Türkçe’ye konuşan Almanya Dışişleri Bakanlığı’na açıklamalarda bulunarak, 16 seçimin sanıldığına dair istikametinde Türk tarafının bilgilendirildiğini belirtti. Bakanlık ayrıyeten, yurt dışı temsilciliği olan bütün verilerin sanıldığı seçimlerin yapılmasının onaylanmasının da ayrıyeten yapılmadığı çizildi. 2018’de yalnızca 13 yerde sandık durumunu da hatırlatan Dışişleri Bakanlığı, bu sefer 16 kentte oy kullanılmasının, Alman devletinin demokratik seçimin öneminin vurgulanması olduğunu da kaydetti.

Sandık güvenliği nasıl sağlanıyor?

En çok seçmenin bulunduğu Almanya örnekten yola çıkılırsa, yerleşik sandıklarda oy verme süreçleri ve sandıkların kapanmasından sonraki süreç, Yüksek Seçim Heyeti’nin belgeleri iki misyonlu ile bir önceki seçimlerde en çok oyu alan üç partinin davranışları görevleri ve sandık müşahitleri takip ediyor. Her gün oy verme, sona erdikten sonra oy zarfları sayılarak torbalara konuyor ve ağzı mühürleniyor. Bu mühürlü torbalar ile oy pusulaları kilitli bir odada saklanıyor. Kelam konusunun anahtarları Başkonsolos ile partilerin görevlilerinde bulunuyor. Kapının açılabilmesi için dört anahtarın da kullanılması gerekiyor.

Verilen oylar, oy verme süreci sona erdikten sonra oy zarflarının etrafı mühürlü torbaların içinde, parti temsilcilerinin nezaretinde Türkiye’ye gönderiliyor. Yüksek Seçim Konseyi tarafından kaydedilen gizli bir dosya konan bu torbalar, 14 Mayıs Pazar günü saat 17.00’de oy verme işleminin sona ermesinin akabinde diğer sandıklardaki oylarla birlikte sayılıyor.

Yurt dışı oylar nasıl dağıtılıyor?

Cumhurbaşkanlarının seçimleri yurt dışında seçmenlerin sunduğu oylar, adayların yurt içinde aldığı oylara doğrudan ekleniyor.

Dokuz soruda yurt dışında 14 Mayıs seçimleri, Dünyadan Haberler
Cumhurbaşkanlığı seçimi için bastırılan oy pusulasıFotoğraf: DHA

Milletvekili seçimi ise yurt dışı seçimlerin oyları, Türkiye’deki vilayetlerin seçmen sayıları ile partilerin seçtiği oy oranlarına göre, vilayet seçimlerinin genellerine dağıtılıyor. Bunun değiştiği için, yurt dışı kullanılan geçerli oy sayısı yurt Sınırı geçerli oya bölünerek önceki katsayı saptanıyor. Daha sonra da bu katsayı her vilayetteki geçerli oy ile çarpılıp eklenecek yurt dışı oy bilgileri mevcut. Bu da o vilayetteki geçerli oylara ekleniyor. Yurt dışı oydan o seçim bölgelerine partilere dağılım da partilerin yurt dışında gösterdiği oy oranında yansıtılıyor.

Bir örnekle anlatılması gerekirse: Yurt dışında kullanılan geçerlilik sayısı 1 milyon 500 bin olarak hacmini düşünelim. Türkiye’de kullanılan geçerli oyun da 50 milyon olduğunu varsayalım. Bu durumda 1 milyon 500 bin, 500 milyona bölünerek, katsayı olarak 0,03 elde ediliyor. İstanbul’da 10 milyon geçerli oy kullandığını varsayarsak, 10 milyon 0,03 ile çarpılıyor ve 300 bin sonuç ortaya çıkıyor. Bu 300 bin oyun İstanbul’da seçime giren partilere ortaya çıkan ise yurt dışında farklılaşabilen oy oranlarında hesaplanıp, hanelerine ekleniyor.

Almanya’dan kimler milletvekili adayı oldu mu?

Almanya’da yaşayan yahut yaşamış olan, ancak Türkiye’de milletvekilliği için yarışan isimler de var. Bunlar ortasında en yaşlıları, 2015’te meclise AKP’den İstanbul milletvekili olarak Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne (TBMM) giren, 2019’da ise AKP’den ayrılarak DEVA partisine katılan, Ulusal Görüş kampanyasından yetişen Mustafa Yeneroğlu.

AKP, Almanya’dan üç milletvekili seçimlerinde aday gösteriliyor. İlk Almanya’daki Ulusal Görüş cemaati içinde uzun yıllar vazifeler alan Oğuz Üçüncü. AKP’nin Almanya temsilcisi Meryem Göka da AKP’nin Konya milletvekili adayı olarak siyasetçilerle yarıştı. Hala AKP İstanbul milletvekili olan ve Meclis’te geçen süre zarfında pek görünmeyen Zafer Sırakaya da AKP’den tekrar aday oldu.

MHP de hala İstanbul vekili olan, uzun yıllar Almanya Demokratik Ülkücü Türk Dernekleri Federasyonu Başkanlığı görevini yürüten, Ülkücü hareketin Avrupa teşkilatının merkezlerini de bırakmayan Cemal Çetin’i tekrar aday gösterdiğini duyurdu.

Uzun yıllar Almanya Alevi Birlikleri Federasyonu Başkanlığı misyonunu yürüten, hala Avrupa Alevi Birlikleri Federasyonu Lideri olan, Haziran 2015 seçimlerinde HDP listesinden meclise girmeyi başaran ancak Kasım 2015 seçimlerinde bunu yenileyemeyen HDP’li Turgut Öker de Yeşil Sol Parti listesinden meclise girmek için yarışıyor.

CHP’nin Almanya’dan aday bulunmazken, UYGUN Parti yeniden Ulusal Görüş geleneğinden gelen, daha önceki de AKP Almanya Seçim Uyum Merkezi’nde ve AKP’ye yakın Memleketler arası Demokratlar Birliği’nde (UID) çalışan Aydın Enes Seydanlıoğlu’nu Mersin’den gün gösterdi. Muş doğumlu Seydanlıoğlu Şubat ayının başında ÂLÂ Parti’ye katılmıştı.

2018 seçimlerinde yurt dışındaki seçmenleri kim oy verdi?

2018 yılında yapılan cumhurbaşkanı ve milletvekili seçimlerinde yurt dışında oy kullanma hakkına sahip 3 milyon 44 bin 837 kişi bulunuyordu. Yüksek Seçim Heyeti’nin açıkladığı verilere göre 2018 milletvekili seçimlerinde yurt dışında ve gümrüklerde sağlanan sandıklarda oy kullanan sayısı 1 milyon 525 bin 279 oldu. Bu da yaklaşık yüzde 50 ayrı ayrı tekabül ediyor.

Yurt dışı ve gümrüklerde en çok oy milletvekili seçimlerinde AKP yüzde 51,73 ile aldı. AKP’yi yüzde 17,75 ile CHP ve yüzde 17,31 ile HDP takip etti. MHP’nin oy oranı yüzde 8, YETERLİ Parti’nin oyları ise yüzde 4’ün biraz üzerinde seyretti.

Cumhurbaşkanlığı seçimleri için ise yurt dışı seçimlerinin yüzde 60’ından fazlası AKP başkanı Recep Tayyip Erdoğan için oy kullandı. CHP’nin adayı Muharrem İnce’nin oy oranı yüzde 24,5, HDP’nin adayı Selahattin Demirtaş’ın ise yaklaşık yüzde 12 oldu.

Erdoğan’a en çok oy yüzde 86,7 ile Fransa’nın Lyon’a ait şifrelenmiş sandıktan çıktı. Muharrem İnce ise en çok oyu yüzde 80,5 ile Malta’daki Valetta Büyükelçiliği’nde güvence altına aldı. HDP’nin adayı Demirtaş ise Irak’ta Erbil Büyükelçiliği’ndeki seçim sanıldığında yüzde 48 ile en çok bilinen durumdaydı.

Yurt dışında oy kullanmak ne vakitten bu yana mümkün mü?

Yurt dışında seçmenlerin bulundukları bölgede oy kullanmaları birinci sefer 2014 yılında yapılan başkanlık seçimleriyle mümkün oldu. Ancak bu seçimde oy kullanma oranları çok düşük merkezlerde ve randevu yöntemi ile yapılabildiği için oy kullanan seçmen sayısı düşük kaldı. Gelen tenkitler üzerine 2015 ve 2018 seçimleri ile 2017 yılındaki referandumda randevu sistemi kaldırıldı.

Dışişleri Bakanlığı’nın 2019 verilerine göre 5,5 milyonu Batı Avrupa ülkelerinde olmak üzere Türkiye dışında 6,5 ​​milyonu aşkın Türk vatandaşı yaşıyor. Avrupa’daki seçmen sayısı yaklaşık 2 milyon 900 bin ve bunun da 1 milyon 501 bin 152’si Almanya’da bulunuyor.

Yurt dışı kayıtlı Türk belgesi 1987’den beri gümrük noktalarında kayıtlı sandıklarda da oy kullanılabiliyor.

En az 10 karakter gerekli
Gönderdiğiniz yorum moderasyon ekibi tarafından incelendikten sonra yayınlanacaktır.


HIZLI YORUM YAP
300x250r
300x250r