DOLAR 32,4618 0.02%
EURO 34,8141 0.13%
ALTIN 2.477,890,65
BITCOIN 2001392-4,17%
İstanbul
°

13:09

ÖĞLE'YE KALAN SÜRE

Esnaf enflasyonu nasıl hissediyorsunuz?, Dünyadan Haberler

Esnaf enflasyonu nasıl hissediyorsunuz?

ABONE OL
Kasım 4, 2023 09:00
Esnaf enflasyonu nasıl hissediyorsunuz?, Dünyadan Haberler
0

BEĞENDİM

ABONE OL

Son aylarda hızla artan enflasyonla birlikte esnaf, sokaktaki ekonomik hareketin de önemli oranda etkilendiğini belirtiyor. Buna bağlı olarak artan girdi maliyetleri işletme süreçlerini zorlarken düşen alışveriş gücü ile birlikte vatandaşın alışveriş mücadelesi da mecburi olarak değişiyor.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından yayınlanan nisan ayı verilerine göre enflasyon enflasyonu yıllık bazda yüzde 69,97’ye yükselmişti. Birebir devirde üretici enflasyonunda yıllık artış ise yüzde 121,82 olarak açıklandı. Üreticinin enflasyonundaki çok artışın önümüzdeki aylarda enflasyonda da kendisini göstermesi bekleniyor.

Esnaf enflasyonu nasıl hissediyorsunuz?, Dünyadan Haberler
İstanbul esnafının tüketiminin artmasından şikayetçi Fotoğraf: Emre Eser/DW

DW Türkçe’ye konuşan esnaflar da artıştaki artışın ve vatandaşın alım gücündeki tükenmenin kendini her geçen gün daha fazla hissettirdiğini söylüyor.

Enflasyondaki düşüş neden durdurulamıyor?

Bu görüntüyü görüntülemek için lütfen JavaScript’i etkinleştirin ve HTML5 videosunu destekleyen bir web tarayıcısına geçmeyi düşünün

Bayrampaşa’da kebap dükkânı işleten 50 yaşındaki Remzi Dündar, geçen yıl 70 liraya aldığı etin bu yıl 150 liraya, 30 liraya aldığı kuyruk yağının 120 liraya, 4 liraya aldığı domatesin bu yıl 20 liraya, 100 liraya aldığı tüpün 280 liraya ayrılan aydan 700 lira Gelen elektrik faturasının da 1500 liraya çıktığını belirtiyor. Dündar, bu süreçte süt ürünlerinin 3 kat fiyat artışı yaşadığını dükkânda kullanılan bütün materyallerde neredeyse haftalık maliyet artışı ile karşılaştığını belirtiyor.

Esnaf enflasyonu nasıl hissediyorsunuz?, Dünyadan Haberler
Bayrampaşa’da kebap dükkanı işleten Remzi Dündar Fotoğraf: Emre Eser/DW

Aksaray’da 10 yıldır bakkal dükkânı işleten Recai Onay da artan girdi maliyetleri ve daima zamlanan Fiyatlar nedeniyle yakın periyoda kadar açık kalan manav tezgâhını kaldırdığını söylüyor. Domates, salatalık ve çiçeklenme ürünlerinde çok hızlı fiyat artışlarının yaşandığını vurgulayan Onay, bölgede her bakkalın yerinde vakitte manav tezgahının da bulunduğu kısa bir süre önceki tüm esnafın bundan vazgeçmeye ayrıldığını anlatıyor.

Sucuk, salam, kaşar peyniri, kayıtlı ve zeytin biçiminde ürünler son bir yılda yüzde 150’den fazla zamlandığı lisana gelen Onay, “Bu durum bizim bütün çalındığımızı bozdu. Evvelce olanlarda çalışan bütün insanlardan kahvaltılık alırdı. Esasen yerinde bakkalların anında fazla bu şekilde çalışıyor İşleyişimizin değerli bir kısmı sabah kullanıldı.Yani kahvaltılık ürünlerde artık günlük artırımlar yaşanmaya başladı.Biz bu artırımları kullanılarak uygulandık.Daha sonra müşterilerin ayaklarını çekmeye başladı.Artık herkes meskenden kahvaltısını getiriyor.Kıymetli olduğu için biz almıyorlar.Günde 100 bireye kahvaltılık satıyordumet tahminen artık bundan uzaktana bile başarmanın imkansız olduğunu kullanıyoruz.

Zeytinburnu-Topkapı çizgisinde minibüs işletmeciliği yapan Sezgin Özkurt ise akaryakıt harcamalarına dikkat çekiyor. Enflasyonun çok üzerinde bir maliyet yükü ile karşı karşıya kaldıklarını söyleyen Özkurt, taşıma fiyatlarına artırımlar yapılmasına karşın bunun yerine akaryakıttaki artışın tün gelirlerini aktardığını aktarıyor.

Esnaf enflasyonu nasıl hissediyorsunuz?, Dünyadan Haberler
Zeytinburnu-Topkapı sınırında minibüs işletmeciliği yapan Sezgin Özkurt Fotoğraf: Emre Eser/DW

“500 liranın 100 lira kadar kıymeti yok”

Bayrampaşa Kocatepe’de taksi durağında çalışan 70 model Hakkı Özkurt da bu standardın oldukça iyi şikayetçi. Ulaşım fiyatlarına yapılan artırımların nakliyatla uğraşan esnafa bir katkı sağlamadığını vurgulayan Hakkı Özkurt, “Yakıt, vergiler ve çocukların diğer masraflar ile faydalar pahalı ölçüde eridi. Ben önceden 100 lira kazandısam bunun bir kıymeti vardı. Evet artık birebir işe 500 lira kazanıyorum ancak 100 lirayla elde ediyorum alamıyorum. 500 liranın 100 lira kadar kıymeti yok. Yani geçmişteki 100 lira şimdiki 500 liradan çok daha yeterliydi. Keşke o denli olsa” diyor.

15 bin liradan 36 bin liraya…

Beyazıt bölgesinde sahaf dükkânı işleten 35 yaşındaki esnaf Nurullah Baydemir için son 1 yıldır oldukça güçlü bir geçmişe sahip. Kâğıt fiyatlarındaki artışın kitap piyasasının derinden devamını aktaran Baydemir, Bilhassa üniversitelerinde bu bahiste sancılı bir sürecin yaşadığını anlatıyor. Baydemir’in örneklerine göre geçen yıl bir hukuk fakültesi öğrencisinin ders kitabı 120 lirayken bu yıl bireysel kitap 225 lira. Buna bağlı artış yalnızca ders kitapları ile sonlu değil. 200 sayfadan az bir romandan geçen yıl 20 liraya satılırken şu anladıkları kitabı 50 liraya bulunma gücü.

Esnaf enflasyonu nasıl hissediyorsunuz?, Dünyadan Haberler
Beyazıt bölgesinde sahaf dükkânı işleten esnaf Nurullah BaydemirFotoğraf: Emre Eser/DW

Baydemir, geçen yıl 2 bin adetlik bir kitap baskısının matbaadan 15 bin liraya artık mevcut ise baskının 36 bin lira olduğunu söylüyor.

Esnaf enflasyonu nasıl hissediyorsunuz?, Dünyadan Haberler
Beyazıt’taki sahaflar, gelen müşterilerin azalmasını söylüyor Fotoğraf: Emre Eser/DW

Durum neredeyse her esnaf için kendine özgü. Haber için görüşlerine başvurduğumuz berber esnafı şampuan, krem, traş gereçleri ve havlu şeklindeki ürünlerin zamlanma suratına yetişemediğini, makarna esnafı ise ve bir ve güç fiyatlarındaki artışın daha ne kadar süreceğini unutmadığını anlatıyor. Esnafa’nın girdi maliyetlerindeki ve işletme giderlerinde artışta artış eskisi üzere karşılayabilmesi de pek mümkün görünmüyor.

“Orta direk bitti”

İstanbul Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği (İSTESOB) Lideri Faik Yılmaz, yıllardır orta direk olarak tanımlanmış bölümün esnafın en değerli müşteri kümesi olduğunu lakin son zamanlarda bu kesitin değerli bir gelir kaybının bitmesini lisana dile getirdi. Piyasada yaşanan külfetlerden hem esnafın hem de vatandaşın olumsuz etkilendiği söz eden Yılmaz, “Bu bahiste hem vatandaş dinlenecek hem de esnafa yeni dayanaklar verilmeli. Vatandaş da esnafın da meçhullükten önünü göremiyor. Bu durum berbat oluyor” dedi.

“Artık depolanamama gelemiyor”

Kebap ustası Remzi Dündar, büyümedeki artış yüzünden artık yanında elaman çalıştıramadığını bu yüzden mağazasını eşi ile işletmeye çalıştıklarını lisana yapıyor. Tüm masraflar bu periyotta en az düzeyde çalıştıklarını vurgulayan Dündar, şöyle devam ediyor:

“Mecburen tüm masrafları kısıyoruz. Bunu yapmak zorundayız. Ancak ne yapmakta olan girdi harcamalarındaki artışı yansıtmak zorundayız. Lakin o zaman da müşteri zorlanıyor. Benim dükkanımda önceden her yerde bulunan müşterinin geliri vardı. Öğrencinin geliri kişisel de gelirdi. Daima ailesiyle gelenler de mevcuttu. Ancak artık durum değişti.Öğrenci nasıl kebap evet.Artık herkes kapıdan fiyat istiyor.’Şu fiyat olur mu’ diyen var.insanların alım gücü nitekim bitti durumda.Gelenlerden gidenden bu çok mutlaka.İnsanların istediklerine ihtiyacına yansıyor esasen.”

Ancak Dündar, bu sürecin belirli bir kesitinde hiç etkilenmediğinin çiziyor. Buna göre daha önceki maddi durumu uygun olan müşteriler artık daha da rahat alışveriş yapmaya devam ediyor.

Gelir eşitsizliği yüksek

TÜİK tarafından paylaşılan 2021 Gelir ve Ömür Şartları Araştırması’na dahil de Türkiye’de yıllık ortalama muadil hanehalkı kullanılabilir fert geliri 2021 yılında 37 bin 400 TL oldu. Araştırmaya göre bu gelirin en yüksek olduğu bölge 51 bin 765 ile İstanbul. Bunu, 47 bin 595 TL ile İzmir bölgesi ve 46 bin 516 TL ile Ankara ile takip etti. En düşük yıllık ortalama muadil hanehalkı kullanılabilir fert geliri ise 18 bin 278 TL ile Van, Muş, Bitlis, Hakkâri bölgesinde gerçekleşti.

Türkiye’de en düşük 20’lik kümede yer alan doğurganlık geliri ortalama 11 bin 427 lira olurken, en yüksek 20’lik kümede yer alan kişilerin ortalama fert geliri 87 bin 366 lira oldu. Bu sayı İstanbul’da en yüksek 20’lik kümede 130 bin 325 liraya çıktı. İstanbul’da en düşük 20’lik kümede yer alacak alan ortalama geliri 15 bin 814 lira oldu. İstanbul bu makasla gelir eşitsizliğinin en yüksek olduğu bölge olarak öne çıkıyor.

“Önceden dağılımları”

Sahaf Nurullah Baydemir de kitap okumaya gelenlerin artık çok fazla vakit almadan döndüğünü, para fiyatlarını duyunca vazgeçtiğini belirtiyor. Baydemir, durumu şu sözlerle anlatıyor:

“Burası yıllardır hareketli olan bir çarşı. Çabucak yanımız İstanbul Üniversitesi. Burada hareket çok. Şu dükkanların önünde öncedenden ayrışıyorlar. Artık dükkân sahipleri öylece kapıda bekliyor. Zira müşteri yok. Kimseyi boş kaldınız. Artık esnaf meşakkatten kendi ortasında muhabbet ediyor onu saat. Alım gücü fikir, Fiyatlar da artınca müşteri hareketi çok azaldı.”

En az 10 karakter gerekli
Gönderdiğiniz yorum moderasyon ekibi tarafından incelendikten sonra yayınlanacaktır.


HIZLI YORUM YAP
300x250r
300x250r