DOLAR 30,3493 0.82%
EURO 32,8519 0.41%
ALTIN 1.980,911,40
BITCOIN 13041601,90%
İstanbul

HAFİF YAĞMUR

06:43

İMSAK'A KALAN SÜRE

İnsan hakları vaatleri: Tutulmayan kelamlar beyannamesinde, Dünyadan Haberler

İnsan hakları vaatleri: Tutulmayan kelamlar beyannamesinde

ABONE OL
Kasım 28, 2023 13:00
İnsan hakları vaatleri: Tutulmayan kelamlar beyannamesinde, Dünyadan Haberler
0

BEĞENDİM

ABONE OL

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın 11 Nisan’da Ankara’da açıkladığı AKP Seçim Beyannamesi’nde insan hakları ve yargıya ait vaatleri 29 sayfalık “Adalet, Demokrasi, İnsan Hak ve Hürriyetleri” başlığı altında anlatıldı. Kelam konusu önceden yapılan icraatlar anlatıldı, daha sonra da yeni periyotta diğerlerinin yerine yerleştirildi.

Beyannamede, Yargıçlar ve Savcılar Heyeti’nin bölünmesi, yargıçlara bakanlığın kesinleştirilmesi, İsimli Kolluk Teşkilatı oluşturulmak üzere vaatler lisana getirildi. Bu üç kelam, 30 Ocak 2023’te Millet İttifakı’nın Ortak Siyasetler Mutabakat Metni’nde yer almıştı. Beyannamede yer alan yargıçlara bakanlık kesin vaadi ise aslında daha önceki İnsan Hakları Hareket Planı’nda yeniden gündeme geldi, ancak altı aylık bir süre içinde hayata geçirilmemişti. Tekrar Eylem Planı’nda bir yıl içinde yerine getirileceği savunulan aile arabuluculuğu, istinaf mahkemelerinde görevi yapan hakim ve savcıların istekleri dışında bir yere atanmaması, tabir ve basın özgürlüğü ile ilgili diğer kelamlar de aralarında seçim beyannamesine girdi.

“Özgürlükler Yüzyılı” sloganı

Beyannamede insan haklarına ait bir slogan “Özgürlükler Yüzyılı” oldu. “Yaşam hakkı: Evvel insan hayatı” başlıklı kural, “Kamu hükümetinin sebep olduğu çoğalan hayat haklarının ihlallerinin tesirli, hızlı ve hızlı bir şekilde soruşturulması için gerçekten de olaylarda acilen atacağız” vurgusu yapıldı. AKP, bu bahiste basına yansıyan başvuruların akıbetini ilgili kurum ve belgelerle irtibat düzenekleri kamuoyunda nizamlı bir formda paylaşmayı vadetti. Beyannamede kart ömrü hakkı, olumlu ve olumsuz bakımın bozulmasını doğuran sebeplerin ortadan kaldırılması için gerekli düzenlemelerin hızlı bir şekilde hayata geçirileceği belirtildi.

Ayrıca hayat şiddeti tehdit eden şiddet eylemleri, doğal afet olayları, trafik kazaları ve tehlikeli iş alanlarından kaynaklanan ölümlerin asgariye indirilmesi için “Yaşam Hakkı Eylem Planı”nın hazırlanacağı ve uygulanacağı söz konusuydu.

İşkence için özel madde

Beyannamede, “İşkenceyle faal olarak gayret gösterdiğimiz ve ülke genelinden azap ve kötü muamele tezlerini büsbütün çıkarttık” denilmesine rağmen “İşkenceye Sıfır Tolerans” başlığı altında yeni vaatler anlatıldı.

“İnsan haklarının muhafaza düzeneklerinin azap ve makus işlemlerine karşı kontrol ve tedbire tabi olmak daha faal biçimde yerine getirebilmeleri için aralıklarını güçlendireceğiz” savında bulunulan beyannamede, yargıçlar, cumhuriyet savcıları, kolluk görevleri ve ceza infaz memurlarının insan hakları eğitimlerinin AİHM standartlarının kapsamı artırılarak savunuldu.

Seçim beyannamesinde, standart şartlarının insan onurunu ve haysiyetini gözetecek, azap ve kötü muameleyi önleyecek biçimde iyileştirileceği de savuldu.

İfade ve basın özgürlüğü için yeni devir iddiası

Geçen yıl yayınlanan ve kamuoyunda “Sansür yasası” olarak isimlendirilen dezenformasyon düzenlemesiyle eleştirilen AKP, seçim beyannamesinde “İfade Özgürlüğünde Yeni Dönem”in liderliğine yer verdi. Buna ait kısıtlamaların “kısıtma düzenleyici” mevzuatının gözden geçirileceği ve uygulamadan kaynaklanan eksikliklerin giderileceği öne sürüldü.

“İfade özgürlüğü ile kişinin gururu ve haysiyetinin korunması amacıyla diğer hak ve özgürlükler ortasında ne demokratik toplum politikaların ne de ferdî haklardan vazgeçmeyen makul dengeyi koruyacağız” denilen beyannamede, basın özgürlüğü, halkın haber alma özgürlüğü ve demokratik hesap özgürlüğü hayata geçirilecek halde güçlendirileceği savunuldu. Beyannamede, basın mensuplarının haber üretme ve taşımacılık faaliyetlerinin yerine getirilmesinin kolaylaştırılması da sağlandı.

İnsan hakları vaatleri: Tutulmayan kelamlar beyannamesinde, Dünyadan Haberler
Cumhurbaşkanı Erdoğan, partisinin AKP’nin seçim beyanını vermesini 11 Nisan’da Ankara’da açıkladıFotoğraf: DHA

Ayrıca toplantı ve şov protokolü düzenlemenin fiilen gerçekleşmediğine yönelik kolluk görevlilerinin ulaşım içi insan hakları eğitimini geliştirecekleri belirtildi. Ancak bunların arasında ziddı imajlar genel güncelleme. Anayasa Mahkemesi’nin haklarına rağmen Cumartesi Anneleri’nin son hareketine de polis müdahalesi yapılmış ve 15 kişi toplanmıştı.

Beyannamede, “Dijital Tehditlere Karşı Özel Hayatın Mahremiyeti Korunacak” unvanını da aldı. Ferdî dataların ve özel hayatın mahremiyetini dijital tehditlere karşı tüm birimlerin daha düzenli aktif aralıklarını savunan AKP’nin çalışmalarını kaydetti:

“Özel dijital platformlarda şahsî bilgilerin korunmasına karşı Şahsî Bilgileri Muhafaza Konseyi ve yargı mercileri başta olmak üzere kamu otoritelerinin daha etkin bir rol üstlenmelerini sağlarız. Söz ve basın özgürlüğü ile erdem ve prestijin korunması hakkı, eşit düzeyde müdafaa odaklı temel hak ve özgürlüklerdir. Bu anlayışla , kişinin kendisi ile karşılıklı olarak bir araya gelerek, kendi iradesi dışında açıklanmaması, yayılması ve bu bilgilerin diğerlerinin ulaşmasını sağlamayan ‘unutulma hakkını’ güçlendirecek mevzuat rejimini güçlendirecek.”

İnsan Hakları Eylem Planı’nda verilen sözler

AKP’nin Seçim Beyannamesi’ndeki vaatlerinin bir kısmı, daha önceki Cumhurbaşkanı Erdoğan tarafından 2 Mart 2021 tarihinde Ankara’da uygulanan İnsan Hakları Eylem Planı’nda yer almıştı. Örneğin bu yer planı alan ve altı ay içinde yerine getirileceği kelamının verilen “hakim ve savcılara bakanlık teminatının getirileceği” kalıntılarının bunlardan biri oldu. Bu aksiyon planında yer almasına rağmen hayata geçirilmemişti.

Seçim beyannamesi içinde yer alan “İstinaf mahkemelerinde misyon yapan hakim ve savcıların dağılması dışında mutlaka bir mühletten önceki birinci derece mahkemelerine atanamayacaklarına ait mutlak mutluluklar” vaadi, özel hükümlerle İnsan Hakları Hareket Planı’nda altı ay yine yapılacaklar ortasındaydı. Planda yer alan ve bir yıl içinde kemoterapi verilen “aile arabuluculuğu müessesesi” de bu süreçte hayatta geçmedi ve örnek cümlelerle AKP’nin seçim beyannamesine girildi.

Eylem Planı’nda “Yargıtay ve Danıştayın seçilebilmesi için en az 45 yaş ile birinci sınıfların yanı sıra sıra dışı bir kıdem kaydı getirilecektir” kelamının revize edildiği yaş sınırı 50’ye çıkarıldı.

İnsan Hakları Eylem Planı’nda güçlü bir şekilde ilgili yer şu düzenlemelerde misal biçimde seçim beyannamesinde yer aldı:

” – Aile içi şiddet ve bayana karşı şiddetten kaynaklanan hataların aktif bir biçimde soruşturulması emeliyle yürütülen özel soruşturma ofisleri ülke çapında yaygınlaştırılacaktır. – Tehdit altında bayanların daha aktif olarak korunmasını sağlamak için önleyici ve kollayıcı kapasitesi artırılacak ve bu yeteneklerden mümkün olan olanaklardan da maksimum ölçüde yararlanılacaktır.”

İfade özgürlüğüne ait seçim beyannamesi içinde “Değişen toplumsal standartlar ve şartlar dikkate alınarak söz özgürlüğü kısıtlayıcı kurallarki mevzuatı gözden geçirecek ve uygulamadan ayrılacakları eksiklikleri gidereceğiz” sözü de İnsan Hakları Aksiyon Planı’nda “İfade özgürlüğün en geniş halde teminat destekli birleştirme maksadıyla ilgili memleketler arası hakları standartlarına bakıldığında gözden geçirilecektir’ halinde yer almıştı. Planda gazetecilere yönelik olarak verilen “İfade ve basın özgürlüğünün ekonomik bir modülü olan ‘gazeteci güvenliğinin’ temel olması ve gazeteciliklerin genel gidişatını kolaylaştırmaya yönelik yöntemler” vaadi ise seçim beyannamesine “Basın üyelerinin haberlerinin üretilebilir ve mesleksel faaliyetlerini yerine getirmelerini kolaylaştıracağız” yine.

Nefret kabahatine özel düzenleme

AKP, beyannamesinde artış olacağını ve nefretle faal çaba için de “Ayrımcılık ve Nefretle Uğraş Kurulu”nu oluşturacağını duyurdu. Bu yetenek “insan onuru ve özgürlüğün bakış açımızı en güçlü formda yansıtacak şekilde, nefret cürmüne ait yeni ve müstakil bir düzenleme” ile savuşturuldu.

Hak ve özgürlükleri esirgeyici sistemleri için yapılacaklar da anlatıldı. Bu potansiyel Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu’nun yapısının güçlendirileceği belirtilirken “Temel hak ve özgürlükleri daraltan kanunların değiştirilmesinin kabulü için parçaların çoğunluğunun özelliklerinin sağlanması sağlanırz. Kamu Denetçiliği Kurumuna yeniden başlatma incelemesi verilirz” denildi.

AKP tekrar yargılama ıslahatı vaat etti

Seçim beyannamesinde yeni bir “Adalet Reformu” kelamıyla ödüllendirildi. Beyannamede, “Türkiye Yüzyılında adalet hizmetlerinde yeni bir çağ açacağız” varlığında bulunuldu. Yargı Islahatı Strateji Dokumanı’nda yayın maksatlarının yüzde 70’ten fazlasının 2022 prestijiyle yerine getirildiği belirtilen beyannamede “2023 yılı sonu prestijiyle Strateji Evrakı tüm hedeflerle tamamlanacaktır” denildi.

Beyannamede, bağımsızlığı ve tarafsızlığını daha da güçlendirecek ıslahatların hayata geçirileceği savunuldu. Bu yetenekler şu şekilde sıralandı:

” – Yargıçlar ve Savcılar Heyeti’nin değiştireceğiz. Yargıçlar Şurası ve Savcılar Heyeti olmak üzere iki farklı üst meslek şurası oluşturacağız. – Hâkimlik ve savcılık disiplin teminatını daha da güçlendirecek mevzuat düzenlemeleri yapacak ve bakanlık kesinliği hayata geçireceğiz. Kararlarına karşı da yargı yolunu açacağız. – Hâkim ve savcıların atama, nakil ve terfi sistemi, piyasaya dayalı ve liyakat esaslı olarak geliştireceğiz. – İstinaf mahkemelerinde görevi yapan hakim ve savcıların zamanı dışında belli bir süreten önceki birinci derece mahkemelerine atanamayacaklarına ait olacağız. – Makul misyonlara atanabilmek için taban mesleksel kıdem kaideleri belirlenecek. – Yüksek yargıda olanlarne seçilebilmek için en az 50 yaş ile birinci sınıfların tarihleri ​​arasında aşikâr bir mesleksel kıdem şartının yükseltileceği.

İnfazda değişiklik da değişiklik yapılabilecek iktidar, “Cezasızlığı önleyecek formda infaz sistemimizi yeni başlayacağız. Cezaevine girdi-çıktı yapılmasına neden olan düzenlemeleri değiştireceğiz” dedi.

Millet İttifakı’nın Mutabakat Metni ilerleyerek vaatler

AKP’nin Seçim Beyannamesi’nde yargı ile ilgili vaatlerin bir gibisi, daha önceki 30 Ocak 2023’te Millet İttifakı tarafından yönetilen Ortak Siyasetler Mutabakat Metni’nde yer almıştı. Metinde, AKP’nin seçim beyannamesine misal formda “Yargı bağımsızlığı için anayasal ve yasal düzenlemelerin yanında esnek bir dönüşüm gerçekleştirilecektir” sözü kullanılmıştı.

AKP’nin seçim beyannamesine giren şu iki vaat, Millet İttifakı’nın mütabakat metninde şöyle yer alıyordu:

” – Hâkimlik teminatı güçlendirilecek, yargıçlara bakanlık teminatı kesilecek. – Yargı sistemi içerisinde farklı misyonlara ve pozisyonlara sahip olan hakimlik mesleği ile savcılık mesleği birbirinden ayrılacak, Yargıçlar ve Savcılar Şurası (HSK) kaldırılacak, Yargıçlar Şurası ve Savcılar Heyeti iki farklı heyet oluşturulacaktır. “

AKP, emniyetten başka biçimde kurulacak İsimli Kolluk Teşkilatı’nın Adalet Bakanlığı’na bağlanacağını belirtirken Millet İttifakı’nın metninde ise bu teşkilatın Cumhuriyet Başsavcılığı’na bağlı kurulacağı kelamı mevcutti.

En az 10 karakter gerekli
Gönderdiğiniz yorum moderasyon ekibi tarafından incelendikten sonra yayınlanacaktır.


HIZLI YORUM YAP
300x250r
300x250r