DOLAR 32,5611 0.16%
EURO 34,8128 0.07%
ALTIN 2.472,250,43
BITCOIN 2001631-3,54%
İstanbul
°

04:46

İMSAK'A KALAN SÜRE

İstanbul’da kırılma dönüşümünde asbest tehlikesi, Dünyadan Haberler

İstanbul’da kırılma dönüşümünde asbest tehlikesi

ABONE OL
Kasım 9, 2023 23:24
İstanbul’da kırılma dönüşümünde asbest tehlikesi, Dünyadan Haberler
0

BEĞENDİM

ABONE OL

Türkiye’de son günlerde asbest tehlikesine ait tartışmalar gündemde. Tartışmaların gündeminde ise Brezilya’dan söküm için İzmir-Aliağa’ya getirilecek “São Paulo” isimli eski savaş gemisi var. Lakin Türkiye’de asbest tehlikesi yalnızca bununla sınırlı değil. İnşaat Mühendisleri Odası’na bağlı olarak İstanbul’da yıkılan yıkımlar en az dörtte birinde asbest var. Uzmanlar, kontrollerin sorunları konusunda uyarıyor.

Son derece kanserojen bir madde olan asbest Türkiye’de 2010’dan itibaren yasaklandı. Ancak yasak öncesinde yapılan inşaat projelerinde işyeri için günümüzde pek çok yapı asbest içermektedir. Değerli bir izolasyon malzemesi olan asbest, döşeme, duvar, tavan kaplamaları, aralık aralıkları, çatı ve cephe kaplamaları, pak ve atık su borularında yaygın biçimde bulunmaktadır.

2010 öncesinde inşa edilen binalarda var

Bu da 2010 öncesinde yapılan ve de bozulan dönüşüme giren daha eski binalardaki asbest tehlikesinin boyutlarını gözlerin önünde seriyor.

DW Türkçe’ye konuşan İnşaat Mühendisleri Odası İstanbul Şube Lideri Füsun Sümer, “Kentsel dönüşüm projeleri kapsamında ya da sonraki yıkımlarda öldürücü toz olarak isimlendirildiğimiz asbeste karışıyor ve hem çalışanlar hem de bölgede yaşayanlar tarafından çözülüyor” uyarısı yapıyor.

İstanbul’da kırılma dönüşümünde asbest tehlikesi, Dünyadan Haberler
İnşaat Mühendisleri Odası İstanbul Şubesi Lideri Füsun SümerFotoğraf: privat

Hangi miktarda asbestli madde bulunduğuna dair sistematik bir çalışma ise yok. Sümer’e rakip olan bu, son yıllarda yarışmayı kazanan dönüşüm uygulamalarının halk sıhhatine sunduğu ziyanı ölçülemez kılıyor.

Füsun Sümer, “İstanbul’da yıkılma nedeniyle yıkılan binalarımızın yaklaşık yüzde 25’inde asbest atık bulundu. Şu anda 39 ilçe belediyemizden yalnızca yedi belediyenin bu bahiste kontrol edilmekte olduğu ne kadar az yol durumunu da net bir biçimde görebiliyoruz” tabirlerini kullanıyor.

Asbestin sıhhat ziyanları çoklukla buna maruz kaldıktan sonra sonraki 10-20 yıllık süreç ortaya çıkmaya başlıyor. Sigara içenlerde bu süre daha da kısalıyor.

Akciğer ve girtlak kanseri riski

DW Türkçe’ye konuşan Türk Tabipleri Birliği (TTB) Halk Sıhhati Kolu üyesi Dr. Ahmet Soysal, asbestin gırtlak (larinks) ve akciğer kanseri başta olmak üzere çeşitli kanserlere yol açtığı konusunda uyarıyor.

Eski yıkılımında çok büyük bir ölçüde asbestin atmosfere karıştığı yere işaret eden Soysal, bu asbestin teneffüs yoluyla insan tarafından yayıldığını söylüyor.

Ahmet Soysal, “Solunum yoluyla bedene alınan asbest lifleri akciğerlere ulaştıktan sonra akciğer hastalığında fibrozise neden olur ve bu teneffüs darlığı ile devam eden asbestozis dediğimiz bir sağlıklı yol açar. Bu lifler ayrıyeten şifain üzerini döşeyen pilevra sarılımına ulaştı ve bu da mezotelyoma dediğimiz ve asbeste özgün bir kanser türüne neden olur” diyor.

Türkiye’de asbestin hudut değerleri ve muhafaza edilmesiyle ilgili düzenlemeler mevcuttur.

İlgili tescil kâfi mi?

Bu yapıya ait inşaat projelerinde yıkım öncesinde; Asbestin özellikleri ve risk değerlendirmesinin yapılması gerekiyor. Havadaki asbest oranı, yönetmelikçe belirlenmiş hudut kıymeti (havadaki asbest miktarının, sekiz saatlik zamanın yüklü ortalama bedeli 0,1 lif/cm3’ü) geçilmesi durumunda kullanıcı tedbiri almak zorundadır.

Buna göre, hudut kıymeti aşan dağıtma ikaz levhalarının hazırlanması, asbest söküm uzmanının nezaretinde yapılması, asbestli tozun çalışma alanının genişletilebileceği bir sistem oluşturma ve çalışanların kollayıcı ekipmanın tamamlanması gerekiyor. Yıkım sonrasında ise asbestli gerecin sızdırmaz paketler içinde ayrı ayrı ve diğer gereçlerden farklı olan, asbestli atıkların içinde asbest olduğu mutlaka formda etiketlenip yönlendirmeye uygun formda bakımı isteniyor.

Ancak Sümer, yıkımında gerekli önlemlerin alınıp alınmadığından ve yönetmeliklerin uygulanıp uygulanmadığından şüphelendikleri bir güvenliksizlik ortamında olduğunu vurguluyor.

Yeşil alanları ayırmayan, tarihi dokuya ziyan uygulamaların ve insanların yaşadıkları sürgüne zorlamayan, kent planlarıyla uyumlu, geniş kapsamlı karar genişne katılıyor, halk sıhhatini koruyan ayrıcalıklı dönüşüm projelerini desteklediklerini destekleyen Sümer, “Yalnızca asbest konusunda değil, her türlü yıkım ve inşade yıkıcıin tabir verilen bakımların sağlanmasını vilayet ve ilçe belediyelerinin, ilgili bakanlıkların sorumluluğundadır” diyor.

Asbest içermeyen riskli ortamların çalışma yönetiminde tanımı verilenlerle hudutlu bir şekilde dikkat edilmesi Sümer, “Yani, yasal düzenlemelerin günümüz pratikleri yetersiz olanları söylemek mümkün. Yürülükteki yasa ve programların çağdaş dünya normlarıyla uyumlu hale getirilmesi gerekmiyor” diye konuşuyor.

Sümer: Kontroller artırılmalı

Sümer’e bağlı olarak, mevzuatın rejiminin yanı sıra kontrollerin beslenmesi gerekiyor.

“Binaların nasıl yıkılacağı 1 Temmuz 2022’de kraliyete giren Binaların Yıkılması Yönetmelik’le belirlenmiş lakin bu bahiste tam bir denetimsizlik kelam konusu” diyen Sümer, yıkımların çoğu, ziyanlı ayrıntıların parçalayıcı hiçbir süre tabi tutulmadan, makineyle ve yıkım atıklarının tamamıyla tozlanması kalkmasın diye hortumla su tutmakla yetinildiğini vurguluyor.

Sümer, “Yerinde ayrıştırma ve benzeri çalışmalar ekseriyetle yapılmıyor. Yapılanlar ise harcama maliyeti nedeniyle sırf maddi çıkar için sıhhat ve güvenlik önlemleri göz gerisi yapılıyor yapılıyor” diye konuşuyor.

“Özel teknisyenler görevi almalı”

“Asbeste maruz kalmakten 10-15 yıl sonra akciğer ve gritlak kanseri tipinde karşılaşılabilen” diyen Soysal’a sahip olan de asbest riskine sahip olanların yıkılmasından önceki özel eğitim görmüş cihazlar ve emekçiler tarafından bu husustan arındırılması insan ve bölgede sıhhati ehemmiyet taşır.

Dünya Sıhhat Örgütü’ne (DSÖ) bağlı dünyada 125 milyon insanın her yıl asbest maruziyeti ile karşı karşıya kaldığına dikkat eden Soysal, “Ve yeniden Dünya Sıhhat Örgütü’ne sunulan ona yıl 100 bin kişi asbeste bağlı hastalık, yani mezotelyoma, hastalık hastalığı, larinksler Profildeki çerçevelerin ömrü kayboluyor” uyarısı yapılıyor.

“Asbestli gemi neden geliyor?”

Sivil toplum bütçeleri ve seçeneklerinin, Brezilya’dan gelecek olan São Paulo gemisinin 600 ila 900 ton ortasında asbest barındırdığını yazarak açıklamaları geçen günleri günleri ayrı ayrı geçirmiş olan; Etraf, Şehircilik ve İklim Durumu Bakanı Murat Kurum “gemide 9 ton asbest” var diyerek bir durumun olmadığını savunmuştu.

Geminin sökümüyle ilgili kamuoyunda yerinde bulan Füsun Sümer, “İnsan sıhhatine ve tabiata verdiği ziyanlar nedeniyle kullanımı yasaklanan asbestli gemi ve gibisi araçları sökümü neden şu anda yapılıyor diye toplanma gerekiyor” diyor.

Sümer, asbestin yalnızca gemi alanında kullanılmadığını, tamamen dönüşümün yıkıcı atıklarının yuvarlak ve insan sıhhatine ziyan kaybı idaresine süt uygulama ve kontrollerle ilgili güzelleştirmenin kural olduğunu vurguluyor.

En az 10 karakter gerekli
Gönderdiğiniz yorum moderasyon ekibi tarafından incelendikten sonra yayınlanacaktır.


HIZLI YORUM YAP
300x250r
300x250r