DOLAR 32,5614 0.13%
EURO 34,8678 0.57%
ALTIN 2.426,70-0,23
BITCOIN 21741011,52%
İstanbul
°

02:00

İMSAK'A KALAN SÜRE

Muhalefetten iktidara ek bütçe daveti, Dünyadan Haberler

Muhalefetten iktidara ek bütçe daveti

ABONE OL
Kasım 4, 2023 05:00
Muhalefetten iktidara ek bütçe daveti, Dünyadan Haberler
0

BEĞENDİM

ABONE OL

Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde (TBMM) kabul edilen 2022 yılı bütçesinin döviz kurlarındaki artışta saklanan Kur Muhafazalı Mevduat (KKM) Aralık ayında yakında mevcut olacakken, muhalefet partileri iktidarı Meclis’e ek bütçe sunma daveti yapıyor.

2022 yılı bütçesi Aralık ayı ortasında TBMM’de görüşülerek kabul edilmişti. 2022 yılı Merkezi İdare Bütçesi’ne bağlı masraflar 1 program 750 milyar lira, bütçe gelirleri ise 1 program 472 milyar lira öngörülmüştü.

Ancak dövizde o devirde görülen hızlı yükseliş nedeniyle görüşmeler sırasında bile eriyen bütçenin birkaç aya kadar tükenebileceği gösterilmeye başlandı.

DW Türkçe’ye konuşan Demokrat Parti Genel Lider Yardımcısı Bülent Şahinalp, “Bütçe yasa taslağında dolar kurunun 9 civarında hesaplandığını hatırlatarak, bu nedenle Meclis’te görüşmelerin devam ettiği sırada bütçenin “Meclis’in kapısından çıkmamasından anlamsız hale geldiğini” söylüyor.

Geçen yıl Ekim ayındaki bütçe TBMM’ye sunulduğu sırada 9 civarında olan kuru Aralık ayı aralığında 18’e kadar yükselmişti.

20 Aralık’ta belgenin açıkladığı kararların akabinde Nisan ayına kadar 14,70’lerde tutunan dolar kuru, Mayıs ayında yine düşüşe ağlama 15’in üzerine çıktı.

TBMM Plan ve Bütçe Komitesi’nin ismi CHP Milletvekili Akif Hamzaçebi’nin anlattıklarıyla ilgili şu sözlerle dikkat çekiyor:

“2022 yılı bütçesinin harcamaları bütçe Meclis’te görüşülürken çökmüştü. Bütçe programlamasında temel alınan kur 9 lira 27 kuruş. 2024 kuru bile 10 lira 29 kuruş olarak tahmin edilmişti. Şu anda kur 15 lira bütçelerinde. Bu harcamalara dayalı olarak bütçenin yıl sonunu bulması mümkün değil.”

Muhalefetten ek bütçe bütçesi

Döviz değişimi ile geçiş garantisi ile yapılan yol, köprü, havaalanları ile kent hastaneleri için 2022 bütçesinden artan ödemeler de artıyor.

Bu nedenle muhalefete göre en geç yaz aylarında bütçe için ek bir düzenleme yapmak zorunda kalacak.

Muhalefetten iktidara ek bütçe daveti, Dünyadan Haberler
Demokrat Parti Genel Lider Yardımcısı Bülent ŞahinalpFotoğraf: Privat

Demokrat Parti Genel Lider Yardımcısı Şahinalp, “Döviz cinsinden olan ödemeleri ile gerek faiz ödemeleri gerek Kamu Özel İşbirliği (KOİ) projeleri ve başka taahhütler bir manada bütçenin tüketilmesine neden oldu. Geçen yıl Mart ayında 23 milyar TL artı veren bütçemiz bu yılda Mart ayında 68 milyar TL açık verdi. Yani bütçe istikrarı yüzde 390 oranında bozuldu” değerlendirmesinde bulunuyor.

Hazine Bakanlığı’nın Mart ayı bütçe gerçekleşme raporuna göre bütçe sarfiyatlarında geçen listede yüzde 102 oranında artış görülürken, buna karşılık bütçe gelirleri yalnızca yüzde 15,6 oranında arttı.

Bütçe bütçelerindeki büyük artışın nedeni olarak artan döviz kurunun yanı sıra, periyottaki iktisat siyasetleri da gösteriliyor.

Bütçe nasıl artırılacak?

Peki artık ne yapılması gerekiyor? Muhalefete dahilinde Meclis’e ek bütçe karşılığında bir mecburilik. İktidar kanadında buna dair bir hazırlık olup olmadığı net değil.

Geçen yıl ek bütçenin ortaya çıktığı ancak hükümetin ek bütçe yapmak yerine yasaya bir hususu ayırma bütçenin gelir ve sarfiyat iddialarını değiştirdiği hatırlatılıyor.

Muhalefetten iktidara ek bütçe daveti, Dünyadan Haberler
CHP Milletvekili Akif HamzaçebiFotoğraf: Privat

Hamzaçebi, bu sene iktidarda tekniğe başvurabilir mi çözümleri şöyle yanıtlıyor:

“Bu sene bunu yapma imkanı yok. Zira bütçenin hazırlandığı anda esasen ek bütçe vardı. Ek bütçe yapmaksızın yıl sonuna kadar mevcut bütçe ile devam edip, yıl sonu bir kesin olmayan bir düzenleme ile bütçenin gelir ve masraf iyileştirmeye çalışmak çok açık bir formda anayasa karşıttır , bütçenin rejimidir.”

Hamzaçebi, bu Finans’ın hem cumhurbaşkanının siyasi gelişimine hem de bütçe dışı harcama yapan bürokratların sorumlu olduğundan dikkat ederek gösterdiğini söylüyor:

“Nasıl olsa yıl sonuna kadar gerçek bir yasal düzenleme yapılır, bir emin ile biz bütün ödenek fazlası harcamalarımızı yasal bir çerçeveye oturturuz diye düşünebilirler. bir ek bütçenin TBMM’de görüşülmesidir.”

Bütçe yapma hakkı

Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’ne geçilmesi ile birlikte bütçe yapma olanağın Cumhurbaşkanlığı’na katılan muhalefet tarafından bir mühletten beri eleştiriliyor.

Şahinalp de bu tenkitlere katılarak, parlamentoların bütçe yapma hakkının 1215 tarihli Magna Carta’ya kadar dayandığını hatırlatarak, şöyle konuşuyor:

“1215 yılında İngiliz soyluları Kral’ın bütçe dengesi bile sınırlama yönetimi gittiler. Ve o yana bütçe hakları parlamentoların, meclislerin olmazsa olmaz yetkileri ortadadır. Lakin ne yazık ki Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi olarak isimlendirilen ve dünyada bir eşi gibi olmayan uygulama ile bütçe hakkı da TBMM’nin elinden kurtuldu.”

Döviz kurlarındaki artış ile bir arada Kur Muhafazalı Mevduat sistemi de bütçeye yaklaşık 40 milyar dolarlık ek yüke yönelik olarak yapılıyor.

Şahinalp, KKM ile performans sorunlarının ertelediğini ve bir çeşit “halı” süpürdüğünü belirterek, “800 milyar TL’ye ulaşan Kur Muhafazalı Mevduat süresince gelecekte periyotta kalmamız zahmetlerin da sıkıntıları. “yorumu yapıyor.

Ek bütçenin aktörlerine inanç göstermesi açısından değerli olabileceği belirtiliyor.

En az 10 karakter gerekli
Gönderdiğiniz yorum moderasyon ekibi tarafından incelendikten sonra yayınlanacaktır.


HIZLI YORUM YAP
300x250r
300x250r