DOLAR 30,3478 0.81%
EURO 32,8385 0.37%
ALTIN 1.980,201,37
BITCOIN 13052932,09%
İstanbul

HAFİF YAĞMUR

06:43

İMSAK'A KALAN SÜRE

Seçimler yaklaşırken HDP kapatma operasyonu hangi etapta?, Dünyadan Haberler

Seçimler yaklaşırken HDP kapatma operasyonu hangi etapta?

ABONE OL
Kasım 28, 2023 09:06
Seçimler yaklaşırken HDP kapatma operasyonu hangi etapta?, Dünyadan Haberler
0

BEĞENDİM

ABONE OL

Türkiye 14 Mayıs seçimlerine giderken HDP hakkında açılan kapatma davasındaki takvim işleniyor.

Anayasa Mahkemesi (AYM) kapatma davasında HDP’nin “sözlü savunmasını” dinlemek üzere 11 Nisan Salı günü toplanacak.

11 Nisan’da HDP’nin kelamlı savunma yapması öngörülüyordu. Fakat HDP 6 Nisan’da yaptığı açıklamada, seçimlerin bozulması münasebet göstererek kelamlı savunma yapmayacağını bildirdi.

Açıklamada bunun münasebeti olarak “siyasi salgınlarının yaygınlaştığı” görülmüştür. “Serbest ve adil seçimlere müdahale manasına gelen AYM’nin bu tavrına karşı partimiz 11 Nisan’da kelamlı savunma yapacaktır” denildi.

Peki artık AYM ne yapabilir?

11 Nisan’da toplanacak olan Anayasa Mahkemesi olağan bir ceza yargılaması amacıyla HDP’nin savunma yapmama hakkını “susma hakkı” kullanmayarak değerlendirebilecek. Bu durumda evrak, temel uyku raporunu hazırlaması için AYM röportörüne gönderilecek. Mahkeme, bunu yaparak HDP’ye savunma yapmak için son kere ihtarda bulunup mühlet de teslim etti.

Belge raportöre giderse, yaklaşık bir aylık süre içinde bu raporun hazırlanması bekleniyor. Bu süreçte akabinde hazırlanacak rapor üyelere dağıtılacak. AYM Lideri Zühtü Arslan’ın belirleyeceği bir günde kapatma davası asıldan görüşülecek. Bu görüşmelerin seçim öncesinde yahut sonrasında olup olmayacağına ise heyet karar verecek.

Seçimler yaklaşırken HDP kapatma operasyonu hangi etapta?, Dünyadan Haberler
AYM Salı günü HDP kapatma durumunun değiştirilmesi ile toplanacakFotoğraf: DW/U. Danişman

Kapatma kararı için 15 üyenin 10’unun oyu gerekiyor. Lakin bugüne kadar AYM’de HDP aleyhinde alınan kararlarda 10 kişinin bulunmaması, kapatma işleminin kolay çıkmayacağı yorumlarına neden oldu.

Siyasi yasak istenen isimleri tekrar aday gösterme

Bu ortada HDP de 14 Mayıs seçimlerine ait milletvekili aday listelerini Yüksek Seçim Heyeti’ne teslim etti. Yeşil Sol Parti isimleriyle seçimlere girecek HDP’nin adayları ortasında, kapatma davası kapsamında siyasi yasak istenen en az 17 isim yer aldı: Pervin Buldan, Mithat Sancar, Sezai Temelli, Mehmet Rüştü Tiryaki, Saliha Aydeniz, Ömer Öcalan, Habip Eksik, Berdan Öztürk, Dilşat Canbaz Kaya, Muazzez Orhan ışık, Necdet İpekyüz, Ömer Faruk Gergerlioğlu, Murat Sarısaç, Saruhan Oluç, Meral Danış Beştaş, Gülüstan Koçyiğit Kılıç, Sırrı Süreyya Başkan.

Kapatma kararında bağımsız vekil olabilirler

Bir periyot Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı’nda Siyasi Partiler Masası’nda savcı olarak görev yapan emekli yargıç Ömer Faruk Eminağaoğlu, kapatma kararı çıkması durumunda siyasi yasağı verilen bu isimlerin partileriyle ilişiğinin kesileceğini kaydetti. Bu vekillerin bağımsız milletvekillerini genişlettiği Eminağaoğlu, “Ayrıca haklarında yürütülen terör soruşturmaları istikametinden de dokunulmazlıklar olmayacak ve soruşturmalar yahut davaları devam edecek” değerlendirmesini yaptı.

Peki, HDP kapatma davasında süreç nasıl başladı, parti neyle suçlanıyor, hangi isimlere siyaset yasağı isteniyor?

DW Türkçe, HDP’nin kapatma operasyonuna devam etti.

Bahçeli konuştu, başsavcılık harekete geçti

HDP hakkında açılan davada süreç, MHP başkanı Devlet Bahçeli’nin yaptığı davetlerle başladı. 11 Aralık 2020 ve 11 Ocak 2021’de iki davette bulunan Bahçeli, 16 Şubat 2021’de de “Bahçeli, “HDP’yle hesaplaşmadan ‘PKK’yı bitirdik, yok yaptık, mahvettik.’ diyemeyiz. Bu prestijle HDP’nin iletişim elzemdir, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kimin gereklini yapacağını” bir arada tabirlerini sürdürdü. 2 Mart 2021’de de konuşan Bahçeli, HDP’nin “kapatılmasının acil bir gereklilik olduğunu” söylerken “Başka bir işlemle tekrardan faaliyette bulunulması gerekir” dedi.

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı, 2 Mart 2021’de HDP hakkında inceleme başlatırken, Ankara Başsavcılığı’ndan HDP’li üst düzey rejimin ortasında yer alan 108 sanıklı Kobani İddianamesi ile HDP’liler hakkında düzenlenen fezlekelerin birer örneği istedi.

Başsavcı 4’üncü sıradan seçilditi

Bu anlaşmaları yapan Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı Bekir Şahin ise Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından 4 Haziran 2020 tarihinde bu görevi atamıştı. Şahin, Yargıtay Genel Şurası’nda yapılan seçimlerde en fazla oy alan 5 kişi ortada 4’üncü sırada yer almıştı.

İlk iddia iade edildi

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı, soruşturmayı kısa sürede tamamlayarak 17 Mart 2021’de HDP’nin ayrılma talebiyle iddianame hazırlayarak Anayasa Mahkemesi’ne başvurdu. İddianamede, HDP’nin genel çıkışının yanı sıra Hazine yardımının uygulamaya konulması istendi. Ayrıyeten partinin Eş Genel Liderleri Pervin Buldan ve Mithat Sancar’ın eski tutukluluk ile dinlenmesi Selahattin Demirtaş ve Figen Yüksekdağ’ın ortasında yer alan 687 HDP’li hakkında siyasi yasak istendi.

Ancak Anayasa Mahkemesi, 31 Mart 2021’de iddianamenin Yargıtay Başsavcılığı’na iade edilmesine karar verdi. AYM’nin iade münasebetinde, “Devletin ülkesiyle ve milletiyle parçalanamaz bütünlüğüne” karşı ileri düzeyde olduğu, ancak soruşturma ve kovuşturma konusu olması dışında bir münasebette yer verilmeyen hareketler ile partinin bu aksiyonların merkezi haline geldiği ortada bağın kurulmadığı belirtildi.

451 bireye siyasi yasak istendi

Yargıtay Başsavcısı Şahin, eksiklerini tamamlayarak 7 Haziran 2021’de iddiaya girmeyi bir kere daha AYM’ye gönderdi. 843 sayfalık iddianamede, 451 HDP’li yaklaşık 5 yıl süreyle siyasi yasak istendi.

Seçimler yaklaşırken HDP kapatma operasyonu hangi etapta?, Dünyadan Haberler
Partinin ortasında siyasi yasak olması istenen isimlerde Eş Genel Liderleri Mithat Sancar ve Pervin Buldan da bulunuyorFotoğraf: Adem Altan/AFP/Getty Images

İddianamede, partinin “Devletin ülkesi ve milletiyle ayrılmaması, muhaliflerin hareketlerinin odak noktası konumunda olması” savunuldu.

İmralı görüşmelerinin delilleri

Yargıtay Başsavcısı’nın kapatma davasına kanıt olarak gösterilen olaylar arasında “Kobani” ile “Hendek” olayları, Diyarbakır Anneleri’nin aksiyonları yer aldı. 2013 yılında tahlil süreci kapsamında İmralı Adası’na giden Pervin Buldan, Selahattin Demirtaş, Sırrı Süreyya Başkan ve İdris Baluken’in Abdullah Öcalan ile yaptığı konuşma içerikleri iddianamede suçlama yapıldı. İddianamede şöyle denildi:

“Davalı Partinin terör örgütü PKK/KCK/PYD ile süreklilik ve çeşitlilik arzeden hareketler sayesinde organik bir bağ içinde bulunduğun anlaşıldığı, ayrılmış terör örgütü ile birlikte saikle gerçekleştirilen hareketler sayesinde yakın ve açık tehlike halinin var olduğu, bu yapısal kapatmanın demokratik toplum gereklerine uygun olduğu, düzenlilik şartına ilişkin içeriği değerlendirilmiştir.”

Kapatma işlemi 21 Haziran 2021’de başladı

Anayasa Mahkemesi Genel Heyeti, 21 Haziran 2021’de iddiayı kabul etti ve resmi kapatma işlemi gerçekleşti. HDP’nin hazine yardımlarının bulunduğu banka hesabına bloke konulması istikametindeki önlem talebinin bu kademede reddine hükmedildi. İddianame, 9 Temmuz’da HDP’ye 70 ek klasör ve flaş bellekler içinde resmi olarak gönderildi.

HDP, davaya ait 173 sayfalık ön savunmasını 5 Kasım 2021’de AYM’ye sundu. 29 Kasım 2021’de Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı Bekir Şahin, davaya ait temel hak mütalaasını Anayasa Mahkemesi’ne verdi. Partinin konuşmasında ısrarcı olan başsavcılık, davalı partinin ön savunmasında belirtilen itiraz ve taleplerin reddini istedi.

20 Ocak 2022’ye gelindiğinde mahkeme, başsavcılığın mütalaasını göndererek, buna karşı savunma yapılmasını istedi. Ayrıyeten, İrfan Fidan’a yönelik reddi-hakim talebi de kabul edilmedi. HDP, 19 Nisan 2022’de davaya ait yazılı savunmasını AYM’ye verdi. Savunmada, başsavcının tezlerine tek karşılıklar verilirken, davanın “HDP’yi demokratik siyasetin temelindeki operasyon” olduğu belirtildi.

Semra Güzel’in çantasına da evraka girdi

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı, 12 Nisan 2022’de ise “ek deliller” içeren bir belgeyi AYM’ye verdi. Bu ek göstergeler ortasında “terör örgütünün uygulandığı” eski HDP Adıyaman Milletvekili Behçet Yıldırım’ın davası ve öldürülen bir PKK üyesiyle fotoğrafları ortaya çıktı, bu nedenle dokunulmazlığı kaldırılan HDP Diyarbakır Milletvekili Semra Güzel’in belgesi yer aldı.

Hazine hesaplarına bloke konuldu

Seçimlerin aksaması 2023 yılının girilmesiyle birlikte ise davada hareketlilik yaşandı. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı Bekir Şahin, AYM’ye başvurarak “terör örgütü ile organik bağının devam ettiği, Hazine terör örgütüne aktarıldığı” gerekçesiyle HDP’nin hazine yardımı bulunan hesaplarına bloke edilmesini istedi. AYM, 5 Ocak 2023’te toplanarak 7’ye karşılık 8 oyla HDP’nin buna ait savunması alınıncaya kadar hesaplarına bloke konulmasına karar verdi.

Başsavcı Bekir Şahin, 10 Ocak’ta ise bu defa AYM bölgelerinin önünde HDP kapatma davasına ait kelamlı beyanda bulundu. 45 kişinin kelamlı beyanında bulunan Şahin, çıkışta gazetecilere “Devletin ülkesi ve milletiyle ayrılamaz bölünmelerin ters aksiyonların odak noktalarının nerede olduğunu gösterirla ortaya koyduğumuzu bildirdik” dedi.

Bloke kararı kaldırıldı, dava seçimine bırakılmadı

Anayasa Mahkemesi, HDP’nin kapatma davasının görüşülmesinin sonrasına bırakılması talebini ise 26 Ocak’ta reddetti. Anayasa Mahkemesi, 9 Mart’ta ise sürpriz bir karar alarak HDP’nin Hazine hesaplarına konulan adamların sıradanlarına karar verdi. Karar, 7’ye karşılık 8 oyla alındı. Kararda, daha önceki blok kararının altında imzası bulunan üye Rıdvan Güleç’in değiştirmesi tesirli oldu. Ayrıyeten HDP’nin 14 Mart’ta yapacağı kelamlı savunma ise Kahramanmaraş’ta kazandığı münasebet gösterilerek 11 Nisan’a ertelendi. HDP’nin kelamlı savunmasını yapıp yapmayacağını bildirmesinin akabinde AYM’nin karar vermesi bekleniyor.

En az 10 karakter gerekli
Gönderdiğiniz yorum moderasyon ekibi tarafından incelendikten sonra yayınlanacaktır.


HIZLI YORUM YAP
300x250r
300x250r