DOLAR 32,5094 0%
EURO 34,6323 -0.21%
ALTIN 2.435,51-2,55
BITCOIN 21519812,50%
İstanbul
14°

PARÇALI AZ BULUTLU

02:00

YATSI'YA KALAN SÜRE

SİPRİ: Türkiye 2022’de savunmaya 10,6 milyar dolar harcandı, Dünyadan Haberler

SİPRİ: Türkiye 2022’de savunmaya 10,6 milyar dolar harcandı

ABONE OL
Kasım 29, 2023 09:36
SİPRİ: Türkiye 2022’de savunmaya 10,6 milyar dolar harcandı, Dünyadan Haberler
0

BEĞENDİM

ABONE OL

Stockholm Milletlerarası Barış Araştırmaları Enstitüsü (SIPRI), 2022 yılına ait küresel askeri harcamalar raporunu açıkladı.

Rapora göre, 2022’de küresel askeri harcamalar bir önceki karşılaştırmalı karşılaştırmada yüzde 3,7 artarak 2 yöntem 240 milyara ulaştı. Bu meblağ, ülkelerin toplam gayrisafi yurt içi hasılalarının yüzde 2,2’sini oluşturdu. SIPRI raporlarına göre 2015’ten bu yana artan küresel askeri harcamalar, 2022’de rekor tazelemiş oldu. Küresel askeri harcamaların 2013’ten 2022’ye kadar yüzde 19 arttığı kaydedildi.

Rapor, 2022’de dünya çapında en fazla askeri harcama yapan ülkelerde ortaya çıktığını ortaya koydu. Türkiye, 10,6 milyar dolar ile 23’üncü sırada yer aldı. Bu meblağ, Türkiye’nin 2022’deki gayrisafi yurt içi hasılasının yüzde 1,2’sine tekabül ediyor. Türkiye’nin küresel savunma harcamalarındaki hissi ise binde 5 oldu.

Rapora göre, 2022’de Türkiye’nin savunma harcamaları bir önceki yıla göre yüzde 26 azaldı. Üstelik Türkiye’nin askeri harcamaları üç yıl üst üste katlanmıştı.

Raporda, Türkiye’nin 2022’de askeri harcamalarının nominal oranlarının yüzde 28 arttığına, düşük enflasyonun tesiriyle gerçek olarak yüzde 26’lık düşüşe geçtiğine dikkat çekildi. Bu oranın da Türkiye’nin askeri harcamalarında en büyük yıllık düşüşe işaret ettiği belirtildi.

SIPRI raporunda, onun vaktinin devletin son 10 yıllık harcama eğilimine göre yer aldığı belirtildi. Türkiye’nin savunma harcamalarının 2013 yılından 2022’ye kadar yüzde 15 oranında arttığı görüldü.

SİPRİ: Türkiye 2022’de savunmaya 10,6 milyar dolar harcandı, Dünyadan Haberler
Fotoğraf: Eren Bozkurt/AA/resim ittifakı

Altınbaş Üniversitesi İşletme Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Hayri Kozanoğlu, Türkiye’nin 2022’deki savunma harcamalarını, önceki yıllardaki SIPRI raporlarında ortaya çıkan koyulan verilerle karşılaştırarak yorumlarken dolar kurunda geçen yıl yaşanan artışa ve enflasyona dikkat çekti.

Kozanoğlu, DW Türkçe’ye yaptığı değerlendirmede, “SIPRI’ye ayrılan Türkiye’nin askeri harcamaları 2019’da 20,4 milyar dolarla tepe noktasından sonra 2020’de 17, 2021’de 15,5 ve 2022’de 10,6 milyar 2022’de dolar ortalaması yüzde 86 arttı. Bunun sonucu TL bazı yüzdedeki 28’lik nominal artış, enflasyonun gerisinde kalıyor. Çünkü 2022 ortalama enflasyonu yüzde 72,32’di. Demek ki TL bazında da gerçek bir gerileme konusu” dedi .

Savunma harcamaları üzerine yapılan araştırmalarda bulunan Prof. Dr. Gülay Günlük Şenesen, Türkiye’de son yıllarda kur artış oranlarının enflasyonun üzerinde seyrettiğini, münasebetiyle dolar cinsinden kıymetlerde tükenmenin “çok daha keskin” olduğunu vurguladı.

SSDF faktörü

Şenesen, Türkiye’nin SIPRI tarafından 10,6 milyar olarak hesaplanan askeri harcamalarının içinde muhtemelen sadece bütçeden değil, Savunma Sanayii Destekleme Fonu’ndan (SSDF) yapılan harcamaların da yer aldığına dikkat çekti.

SSDF, 1985 yılında Türk Silahlı Kuvvetleri’nin modernizasyonunun sürdürülmesi ve Türkiye’de çağdaş savunma sanayiinin kurulması için gerekli kaynağın, genel bütçe dışında tutulması ve bir biçimde bir biçimde temini maksadıyla Merkez Bankası’nın yeni satın alımında kuruldu.

Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı’nın faaliyet raporlarında yer alan özellikleri, AKP iktidarı devrinde yapılan kanun değişiklikleri ile Emniyet Genel Müdürlüğü ve Ulusal İstihbarat Teşkilatının istihbarat ve güvenliğe ait tedarik edilmeden de bu fondan karşılanması sağlanıyor. Savunma Sanayii İcra Komitesi kararları kapsamında harcanan SSDF, TSK ve diğer güvenlik güçlerinin dayanıklılıklarının “hızlı bir şekilde” satın alınmasını sağlamak üzere “etkin ve esnek” sistem temel sistemlerinden biri olarak tanımlanıyor.

Bu fondan yapılan harcamalara ait bilgiler ise “gizli” olduğu için kamuoyuna açıklanmıyor.

En çok ABD harcadı

SIPRI’nin 2022 raporuna göre, en fazla askeri harcama yapan ülke tekrar açık orta Amerika Birleşik Devletleri (ABD) oldu. Küresel askeri harcamaların yüzde 39’u ABD tarafından yapıldı. ABD’nin 2022’de asker harcamaları yüzde 0,7 artarak 877 milyar dolara yükseldi. ABD’nin gayrisafi yurt içi hasılasının yüzde 3,5’ine denk gelen bu fiyatın içinde, Ukrayna’ya yapılan ve 19 milyar doları bulan alınan askeri yardım günde yer aldı.

ABD’yi bu yıl da Çin izledi. Çin’in askeri harcamaları bir önceki yıla kıyasla yüzde 4,2 artarak 292 milyar dolar oldu. Bu meblağ, askeri harcamalarını 28 kat üst üste artırarak Çin’in 2022’deki gayrisafi yurt içi hasılasının yüzde 1,6’sına tekabül ediyor.

SİPRİ: Türkiye 2022’de savunmaya 10,6 milyar dolar harcandı, Dünyadan Haberler
Rusya Devlet Lideri Vladimir Putin ve Savunma Bakanı Sergey ŞoyguFotoğraf: Rusya Bakışı/Kremlin Havuzu/resim ittifakı

Ukrayna’yı işgalinin akabinde savunma harcamalarını artıran Rusya ise listede iki basamak yükselerek üçüncü sırada yer aldı. Rusya, savunma harcamalarını 2022’de 2021 yılına kıyasla yüzde 9,2 artırarak 86,4 milyara çıkardı. Bu meblağ, Rusya’nın 2022’deki gayrisafi yurt içi hasılasının yüzde 4,1’ine denk geliyor.

Savunma harcamalarını yüzde 6 artırarak 81,4 milyar dolara yükselten Hindistan dördüncü, yüzde 16’lık artışla 75 milyar dolar harcayan ve 2022’de listede üç basamaklı yıkımı ortaya çıkan Suudi Arabistan ise beşinci sırada yer aldı.

Küresel askeri harcamaların yüzde 63’ü, ilk beş sırasında ülkeler tarafından yapıldı.

Almanya yedinci sırada yeniden

Savunma harcamalarını 2021’e kıyasla yüzde 2,3 artışla Almanya ise 55,8 milyar dolarla yedinci sıradaki yerini korudu.

Bu meblağ, Almanya’nın 2022’deki gayrisafi yurt içi hasılasının yüzde 1,4’üne tekabül ediyor. Almanya’nın son 10 yıldaki askeri harcamalarının üçte bir oranda arttığı görüldü.

SİPRİ: Türkiye 2022’de savunmaya 10,6 milyar dolar harcandı, Dünyadan Haberler
Fotoğraf: Gregor Fischer/AP/picture-alliance

Ukrayna faktörü

Askeri harcamaların 2022’deki artışında Rusya’nın Ukrayna işgali değerli rol oynadı.

Avrupa’da askeri harcamalar 2022 yılında yüzde 13 arttı. Bu, Avrupa’da Soğuk Savaş döneminin akabinde gerçekleştiği en büyük yıllık artış oldu. Bu sıradaki artışta, savaşan Rusya ve Ukrayna’nın askeri harcamalarında önemli oranda artışa gitmelerinin yanı sıra diğer birçok Avrupa ülkesinde 2022’deki işgalde askeri bütçelerini artırması tesirli oldu.

Ortadoğu ülkelerinde askeri harcamaları yüzde 3,2 artarken Asya ve Okyanusya ülkelerinin harcamalarındaki artış yüzde 2,7 oldu.

Askeri harcamalarını oran olarak en çok artıran Ukrayna oldu. Ukrayna’nın 2022’deki askeri harcamaları yüzde 640’lık artışla 44 milyar dolar oldu. Bu meblağ, Ukrayna’ya savaş nedeniyle yapılan ve 30 milyar dolar olarak hesaplanan memleketler arası mali yardım içermiyor. 44 milyar askeri harcama, SIPRI listelerinde birinci kez 15’e giren Ukrayna’nın 2022’deki gayrisafi yurt içi hasılasının yüzde 34’üne denk geliyor.

Askeri harcama yükü en fazla olan ülkelerde sıralamada birinci basamakta yer alan Ukrayna’yı Suudi Arabistan izledi. Suudi Arabistan’ın 2022’de askeri harcamalarının oranı, gayrisafi yurt içi hasılasının yüzde 7,4’üne tekabül etti.

DW Türkçe’ye manisiz nasıl ulaşılabilirim?

En az 10 karakter gerekli
Gönderdiğiniz yorum moderasyon ekibi tarafından incelendikten sonra yayınlanacaktır.


HIZLI YORUM YAP
300x250r
300x250r