DOLAR 32,5038 0.08%
EURO 34,7826 -0.12%
ALTIN 2.496,260,50
BITCOIN 20781402,62%
İstanbul
°

13:08

ÖĞLE'YE KALAN SÜRE

Türkiye’de Selefi akımları yükselişte mi?, Dünyadan Haberler

Türkiye’de Selefi akımları yükselişte mi?

ABONE OL
Kasım 9, 2023 18:24
Türkiye’de Selefi akımları yükselişte mi?, Dünyadan Haberler
0

BEĞENDİM

ABONE OL

İsmailağa Cemaati’nin önde gelen isimlerinden “Cübbeli Ahmet” olarak bilinen Ahmet Mahmut Meşhur’un Diyanet İşleri Başkanlığı’nı Selefi-Vehhabi fikir akımlarının Türkiye’de yaygınlaşmasına hizmet etmekle suçlaması yeni bir tartışmaya yol açtı. Diyanet ise Selefiliğin kendi yaygınlaştırıldığı tezini yalanladı. Selefi akımı üyelerinin çalışmaları üzerine çalışmaları olan Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Öğretim Prof. Dr. Mehmet Ali Büyükkara da DW Türkçe’ye yaptığı değerlendirmede Selefiliğin Türkiye’de düşüşte olduğuna ve bunun nedenlerine dikkat çekti. Büyükkara’ya yönelik bu akımların şiddete dönüşme riski de göz ardı edilmemeli.

IŞİD’in de benimsediği radikal İslamcı Selefi-Vehhabilik saldırısıyla ilgili tartışma, Ahmet Mahmut Meşhur’un Selefilerin önde gelen isimlerinden ve Kuveytli Vehhabi “şeyh”i olduğu tek şirket Osman el Hamis’in Sakarya’da bir mescitte geçen Haziran ayında konuşmasıyla başladı. Açıklamasında Diyanet’i bir defa daha amaç alan Ünlü, Twitter hesabından “Diyânet’i, Vehhâbîleri konuşturmama konusunda uyarıyorum. Aksi takdirde iç savaşa dayanak vermiş olacaklardır” dedi. Ünlü, son günlerde farklı bölgelerdeyken Iraklı yahut Suriyeli denilerek Türkiye’deki mescitlerde kendilerine konuşma yaptırılan Selefi Vehhâbîlerin çoğaldığını ileri sürdü. Ünlü, diğer bir konuşmasında ise İstanbul Sultangazi’de Filistinli Mahmut Hasanat’ın bir mescitte vaaz verilerek “Camileri vermişsiniz Vehhabilerin eline” suçlamasında bulundu.

Yazılı açıklama yapan Diyanet ise Selefiliğin kendi yaygınlaştırıldığı suçlamasını reddederek “Başkanlığımızı ‘Selefî-Vehhâbî’ fikir akımının piyasada yaygınlaşmasına hizmet etmekle suçlayan haber ve paylaşımlar, gerçeği yansıtmaktan uzak olup son derece rahatsız edici ve kırılmadır” açıklamasını yaptı.

Türkiye’de Selefi akımları yükselişte mi?, Dünyadan Haberler
“Cübbeli Ahmet” olarak bilinen Ahmet Mahmut ÜnlüFotoğraf: Anka Nachrichten Agentur

Ahmet Mahmut Ünlü, Selefiliğin Türkiye’de güçlendiğine ait birinci arıtımını 20 Eylül 2020’de katıldığı CNN Türk yayınında “Türkiye’de 2 bin selefi derneği var. Şahıslar pompalı mompalı. İç savaş hazırlanıyorlar” açıklamasıyla lisana getirmiş ve bu hususta Batman, Adıyaman ve İzmir Vilayetlerine işaret etmişti. Daha sonra da bu vilayetlerden Adıyaman’da Mustafa Dokumacı hükümdarlarındaki Selefi görüşe sahip cihatçıların İslam Çay Ocağı’nda toplandığı ve bir süre sonra IŞİD’e katıldıkları ortaya çıktı. Sözcü gazetesi Ankara Temsilcisi Hürmet Öztürk’e “Savcılar beni çağırırsa silahlanan 150 derneğin azaltım uygulamaları hazırım” diyen Cübbeli Ahmet’in açıklamaları üzerine İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı, iki yıl önceki savlarla ilgili bir soruşturma başlattı. Ünlü, 25 Eylül 2020 tarihinde savcılığa tabir verdi. Lakin savcılık soruşturması şu anda sonuçlanmadı. Devirde İçişleri Bakanı Süleyman Soylu da “Türkiye’de Selefi İnancına Dayalı Radikalleşmenin Kaynaklarının Analizi” çalışma süreleri anlatılmış ve 2016, 2017, 2018, 2019 ve 2020’ye kadar 5 bin kişiyi aldığını söylemişti.

“Selefi terörlerin şiddete evrilme riski var”

Selefilerle ilgili tartışmayı DW Türkçe’ye kıymetlendiren Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Üyesi Öğretim Prof. Dr. şiddete gelişme riski var mı” sorusuna “Bu risk de var” diye cevap veren Büyükkara, bu kümelerin istihbaratın ve polisin takibinde dikkati çekiyor. Selefiler üzerine çalışmaları olan Prof. Dr. Büyükkara, Türkiye’de Selefiliğin neden yükselişte olduğuna dair birçok neden söyleniyor .

Türkiye’de Selefi akımları yükselişte mi?, Dünyadan Haberler
Fotoğraf: picture-alliance/AP Photo/M. Alleruzzo

Suudi Arabistan’ın bu kümelere takviye yaparak güçlendiren Büyükkara, “Rabıta üzerinden resmi ve gayri resmi olarak takviye sağlıyorlar. Alttan da bunu yapıyorlar” diyor. “Mücadele alanlarında, işgallere karşı çalışma ortamında Selefilerin çektiğini” lisana gelen Büyükkara, IŞİD’in Suriye’deki varlığına işaret ediyor. Büyükkkara, “Suriye’den önceki Irak, Cezayir, Bosna, Kosova’da vardı. Bu uğraşlar son 30 yıldır var. Bu kayıtta Selefiler daha organizeli şekildeler. Bu bir çekim alanı oluşuyor” diyor.

Üçüncü faktör olarak da internet üzerinden Selefilerin güçlü bir propaganda ağına sahip olduklarını belirten Büyükkara, bunun hem mahallî hem de küresel çapta yaygınlaştığını belirtiyor. Büyükkara, “Doğrudan lokal cemaatlerle erişemeyenler internet üzerinden çok rahat Selefiler benzeri sanal cemaatlerle bölgeye geçebiliyor” kullanıyor. Bu durumun Türkiye’nin kendisine mahsus şartları nedeniyle giremeyen Selefilerin daha rahat çekim alanı yaratmasına neden olduğunu belirten Büyükkara, “Yayılışı güç olmuştur. Lakin bunu engellemek mümkün değil” vücuttan konuşuyor.

“Selefilik şu anda teorik düzeyde”

İsminin yazılmasını istemeyen bir ilahiyatın Türkiye’deki dini bölümden biraz daha koyu radikalleşmeye kaydığını savunuyor. İlahiyatçı, “Bunu Ortadoğu radikalliği manasında söyleyemeyiz. Şimdilik bu teorik ve zihinsel bir Selefilik. Bunlar içinde kimlik olarak şiddete meyil boyunca kümeler çok bölmeli. Teorik olarak bir radikallik, kendilerine ait özgürlük alanı üzerinden bir genişleme imkânı buluyor” lisana geliyor.

İlahiyatçı, “Ancak bu örgütlü formda radikallere kayıtlısa tehlikeli olur” ihtarında bulunuyor. Birebir kaynak, Diyanet bürokrasisinde Selefi isyanının olmadığını, lakin kuruma bağlı 160 bin işçi içinde, bilhassa taşrada Selefiliğe kaydın denetim edilemeyen bir formda büyük olabileceğini vurguluyor. İlahiyatçı, “Bazı düzeninin örneği Güneydoğu’da kayışlar olabilir. Hizbullah’ın boş bıraktığı bir alan var. Yakın vakitte IŞİD sempatizanları Türkiye’ye dönmüş olabilir. bireylerin tesiri var” diyor.

Diyanet de Selefi tehlikesine dikkat çekmişti

Bu programın kendi yaygınlaştırıldığı suçlamasını kabul etmeyen Diyanet, daha önceden hazırlanmış bir raporda Selefiliğin Türkiye’de yer almaya başladığını fark etmemişti. 15 Temmuz darbe girişiminin akabinde hazırladığı “Türkiye’deki Dinî-Sosyal Teşekküller, Klasik Dinî-Kültürel Oluşumlar ve Yeni Dinî Akımlar” adlı 226 sayfalık raporda, Türkiye’de Selefi telaffuzun yakın vakitte bilhassa Arap dünyasından gelen yeni dini tedavilerin, hastalık halinde olanın propagandasıyla Kayıtları kaydedilmişti.

Türkiye’de Selefi akımları yükselişte mi?, Dünyadan Haberler
Almanya’dan da IŞİD’e katılmak vardıFotoğraf: picture-alliance/ZUMAPRESS/S. Bababar

Selefi telaffuzun bilhassa Avrupa’daki gurbetçilerin üçüncü ve dördüncü nesil okunmuş kadınların ortasında daha çok yayıldığı savunulan raporda, “Bunda Avrupa’da yaşayan Türkiye kökenli olmayan Müslümanlar ortasında Selefi telaffuzun daha önceki nesilde kronikleştiği tesiri mevcuttur” deniliyor. Raporda, Türkiye’deki milletlerarası ilahiyat programı çerçevesinden gelen gurbetçi kadınların ortasında da Arap stili Selefi telaffuzunun kaydedildiği, Batı Avrupa ve Kuzey Amerika’da bu telaffuzun terapisinde Suudi Arabistan ve kimi Körfez sermayesi tarafından finanse edilen öğrenci kulüplerinin büyük hissi olduğu belirtiliyor.

Diyanet’in raporunda Selefi’nin söyleme hakkına sahip yedi kişi ve küme halinde sayılıyor. Bu isimlerden en çok bilinenleri Furkan Vakfı adı altında örgütlenmiş Alparslan Kuytul ve Ebu Hanzala kod isimli Halis Bayancuk. Onun iki ismi şu anda bir hapishanede tutuklu. Diyanet, diğer isimleri ise “Abdullah Yolcu, Fezullah Birışık, Kul Sadi Yüksel, Mehmet Balcıoğlu (Ebu Said Yarpuzi) ve Mehmet Emin Akın” şeklinde sıralıyor. Bu kişi ve kümelere ait detaylı bilgiler verilen raporda, “Selefi ve radikal içerikli grupların değerli bir kısmı, Ortadoğu’da eğitim almışlar. Yüklü olarak Suudi Arabistan ve Körfez bölgesinde yetişmiş ilim adamlarının bölümlerin etkisindedirler” deniliyor. Diyanet’e göre bu kümelerin tasavvuf aykırılıkları ve demokrasi, laiklik ve rejim tersleri telaffuzlarına sahiptir. Raporda, hala tutuklu bulunan Halis Bayuncuk’un ise telaffuzunun şiddete evrilmeye uygun bir durumu olduğuna işaret ediliyor.

En az 10 karakter gerekli
Gönderdiğiniz yorum moderasyon ekibi tarafından incelendikten sonra yayınlanacaktır.


HIZLI YORUM YAP
300x250r
300x250r