DOLAR 32,5777 0.16%
EURO 34,9389 -0.23%
ALTIN 2.433,89-0,08
BITCOIN 20990330,28%
İstanbul
°

02:00

İMSAK'A KALAN SÜRE

Türkiye’nin Afrika’daki muvaffakiyetinin sırrı ne?, Dünyadan Haberler

Türkiye’nin Afrika’daki muvaffakiyetinin sırrı ne?

ABONE OL
Kasım 18, 2023 00:00
Türkiye’nin Afrika’daki muvaffakiyetinin sırrı ne?, Dünyadan Haberler
0

BEĞENDİM

ABONE OL

Yıllar geçtikçe Afrika kıtasıyla ekonomik ve kültürel ilgileri geliştiren Türkiye, son devirde savunma sanayi alanında kıtadaki portföyünü hızla genişletiyor. Bilhassa Batı Afrika ülkeleriyle son devirde imzalanan güvenlik ve savunma mutabakatları sonrasında Türkiye’nin bu önemli silah ve askeri teçhizat ihracatında patlama döngüsü.

Türkiye’nin Afrika’ya savunma ve üretim üretimi 2020’de 82,9 milyon dolar hacmindeyken, 2021’de beş kattan fazla artarak 460,6 milyon doları buldu. Afrika silah pazarındaki hissi yalnızca yüzde 0,5 olmasına rağmen Türkiye’nin savunma üretimindeki hızının artması, gözler Türkiye-Afrika münasebetlerine dönüştü.

Almanya’da hükümet danışmanlığı da yapan ülkenin önde gelen fikir ekonomilerinden Bilim ve Siyaset Vakfı (SWP), Türkiye-Afrika münasebetleriyle ilgili yayımladığı raporda, Türkiye’nin Afrika kıtasıyla ilgili “yumuşak güç” siyasetlerine güvenlik ve savunma iş birliğinin de kurumsallaştırıldığı ve uzun vadede bir iş birliği siyaseti oluştuğuna işaret ediyor.

SWP raporunda, Ankara’da büyükelçiliği bulunan Afrika ülkelerinin sayıları 2008’de 10 iken bu sayının 2021’de 37’ye yükseldiğine ve büyükelçilerin birçok görevindeki ya da emekli generallere dikkat çekiliyor.

Türkiye’yi azaltıcı faktörler

Peki Türkiye’nin Afrika’daki muvaffakiyetinin sırrı ne? Afrika ülkelerinin güvenlik siyasetlerinde iş birliği ülkeleri ülkelerin çeşitlendirme çabaları ile Türkiye’nin savunma alanında bölünmeyi sürdürmeyi açma stratejisini hayata geçirmeyi bireysel periyoda denk geldi. İslamcı ayaklanmalar ve iç dayanıklılıkla çabalayan ve savunma harcamalarını artıran Afrika ülkeleri için Türkiye’yi cazip kılan çeşitli özellikler bulunuyor.

İngiliz niyet gösterisi Chatham House’dan ülke uzmanı Abel Abate Demissie, Türk imalat silahlarının depolandığı bölgede uygun fiyatlara satın alınabildiğine ve sevkiyatın daha hızlı bir biçimde gerçekleştirildiğine dikkat çekiyor. DW’ye konuşan Demissie, Ankara’nın siyasi koşulları ya da insan haklarının durumu şeklinde değişiklik gösterdiğine “bürokratik engellemelerin” çıkarılmadığına da işaret ediyor.

Nijerya Devlet Lideri Muhammed Buhari’nin medyaya aktarıldığı, yaptığı bir açıklamada Türk savunma teknolojilerini överek Türk silahlarının ülkedeki “terör yuvalarından ve eşkiyaların tehdidinden kurtulmalarını hızlandıracağını” söylemişti.

Türk İHA’ları neden bu kadar belirtildi?

Türkiye’nin Afrika ülkelerine yönelik savunma açılımında insansız hava araçları (İHA) değerli rol oynuyor. Afrika ülkelerinin alışveriş listesinde Türk zırhlı araçları, yedek parçaları ve piyade silahları da birinci sırada yer alıyor.

Türkiye’nin Afrika’daki muvaffakiyetinin sırrı ne?, Dünyadan Haberler
Bayraktar TB2 SİHA’larıFotoğraf: Baykar/AA/picture Alliance

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 2021’de Afrika gezisi sonrasında yaptığı açıklamada, “Afrika’da herkesin silahlı ve insansız hava araçlarının nereye gideceğini” öngörüyordu.

Şu ana kadar Bayraktar İHA’larının büyümesi, merkezde Somali, Togo, Nijer, Nijerya ve Etiyopya’da bulunuyor. Öbür pek çok Afrika ülkesinin sipariş verdiği Bayraktar İHA’ları için üç yıllık bekleme mühletinin yer aldığı belirtiliyor.

Türk İHA ve SİHA’larının, İsrail ya da Amerika Birleşik resimlerinde (ABD) yapılan üretime göre daha ucuz ve daha kolay yapılabilir yanı sıra Suriye, Libya ve Dağlık Karabağ’da çatışma alanında test edilmiş ve başarılı sonuçlanmış olması da cazibesini artırıyor. Bayraktar TB2’ler, son olarak Ukrayna’da da çok sayıda Rus tankını aktararak milletlerarası tanınırlığını artırdı.

Güvenliğe dayanak hizmetleri

Afrika ülkelerinin Türk savunma endüstrisine yönelik ekipmanlarıyla sınırlı değil. Nijeryalı siyasi analist Ovigwe Eguegu, Türkiye’nin güvenliğe dayanak hizmetlerine de büyük talep olduğunu belirtiyor.

Özellikle Batı ve Doğu Afrika’da pek çok ülkeyle imzalanan güvenlik iş birliği mutabakatları, kapsamı değişenlerle birlikte, kurumlar ve gruplar arasında işçi değişimlerinden askeri eğitime çeşitli alanlarda yayılıyor.

İlişkilerin en eskiye uzandığı Somali’de Türkiye’nin yurt dışındaki en büyük askeri üssü bulunuyor. Türk resmi bilgilerine göre Somali’nin 15 bin askerlik töreninde üçlü biri bu üste El Kural irtibatlı terör örgütü Eş-Şebab’a karşı savaş için yapılıyordu.

Nijerya polisinin yanı sıra askeri personel de Türkiye’deki eğitimlere katılıyor.

Türkiye terörle mücadelenin sürdüğü Sahel bölgesindeki genişlemeyi artırıyor. Burkina Faso, Çad, Mali, Moritanya ve Nijer’den oluşan G5 Sahel Ortak Gücüne terörle gayret için 2018’de 5 milyon hava yardımı yapan Türkiye, ortadan geçen zamanda Nijer, Nijerya, Togo iş ve Senegal ile askeri birliği ve savunma mutabakatlarına imza attı.

Eguegu, Batı Afrika ülkelerinin Sahel bölgesi boyunca değerli güvenlik sınavlarıyla karşı karşıya kaldıklarını belirttikleri geniş topraklarını denetim altında tutamayan pek çok ülkenin güvenlik alanında takviyeye tabi tutulduğunu kaydediyor.

Türkiye’nin Afrika’daki muvaffakiyetinin sırrı ne?, Dünyadan Haberler
2021’de İstanbul’da düzenlenen Türkiye-Afrika ZirvesiFotoğraf: Emrah Yorulmaz/AA/picture Alliance

Eguegu, terörle mücadeledeki çatışma deneyimi, çoğunluğun Müslüman bir ülke olması ve sömürgecilik geçmişinin bulunmaması nedeniyle Afrika ülkelerinin nezdinde Türkiye’ye büyük itimat duyulduğunu belirtiyor. Nijeryalı uzman, zaman zaman NATO üyesi olması nedeniyle Afrika ülkelerinin Türkiye ile ilgileri “düşük bir planlama maliyetiyle” gelişmiş gücü, yaptırımların ya da operasyonel baskı riskinin düşük olduğuna işaret ediyor.

Erdoğan’ın Afrika gezileri

Eguegu, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın, Afrikalı olmayan başkanlar Afrika ülkelerinin ortasında en çok ziyaret eden kişide ve bir açıklamanda Türkiye’yi “Afro-Avrasya ülkesi” olarak nitelendirdiğine dikkat çekiyor ve bu yaklaşımın Türkiye’yi Afrika ülkelerinde “eski adıyla anılan bir ortak” haline getirildiğini belirtiyor.

Bunun sonucunda Türkiye, Rusya, Çin, Fransa ve ABD gibi klasik silah ihracatçılarının yanında sağlam bir alternatif pozisyona yükseldi.

Senegalli güvenlik uzmanı Aissatou Kante de Türkiye’nin 2021 yılında belirlediği ve Afrikalı 16 devlet lideri ile 100’den fazla bakanı ağırladığı Türkiye-Afrika Tepesine işaret ederek, Türkiye’nin Afrika kıtası itibarıyla biriktirme miktarının giderek arttığı değerlendirmesinde bulunuyor.

Ancak Kante, güvenlik ve savunma alanında iş birliğini çeşitlendirme stratejisini izleyen Afrika ülkelerinin, yabancı ülkelerle imzalanan savunma mutabakatlarının güvenlik krizlerine karşı tek tahlil olduğu yanılgısına kapılmaması ihtarında bulunuyor. Senegalli uzman, savunma mutabakatlarının yine canlanmasının Afrika ülkelerinde askerileşmeyi artıracağı bölgede artan kaygılara işaret ediyor.

DW / KH,BÜ,BK

En az 10 karakter gerekli
Gönderdiğiniz yorum moderasyon ekibi tarafından incelendikten sonra yayınlanacaktır.


HIZLI YORUM YAP
300x250r
300x250r